12. YARGI PAKETİ RESMEN YÜRÜRLÜKTE
"Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen düzenleme, ceza hukukundan hukuk yargılamalarına kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
Kanunla birlikte, banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından kullanılmasına ilişkin cezai hükümlerden duruşma sürelerine, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulamasından hakim ve savcı yardımcılarının eğitim sistemine kadar birçok başlık yeniden düzenlendi.
IBAN VE HESAP KULLANDIRANLARA CEZA İNDİRİMİ
Türk Ceza Kanunu'nun nitelikli dolandırıcılığa ilişkin 158. maddesine eklenen düzenlemeye göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçunda yalnızca banka hesabı, kredi kartı, kripto varlık hesabı gibi ödeme araçlarını başkasına kullandırma fiilini işleyen kişiler hakkında verilecek cezalarda yarı oranında indirim uygulanabilecek.
MEVCUT DOSYALAR İÇİN GEÇİŞ DÜZENLEMESİ
Kanunun yürürlüğe girmesinden önce dolandırıcılık suçundan hüküm giymiş ve dosyası kanun yolu incelemesinde bulunan sanıklar yönünden bozma kararı verilerek dosyalar ilk derece mahkemelerine gönderilecek.
İnfaz aşamasındaki hükümlüler ise mağdurun zararını mahkemenin ihtarından itibaren 6 ay içinde tamamen karşılamaları halinde Türk Ceza Kanunu'nun etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek. Zarar giderilmeden infazın ertelenmesine karar verilemeyecek.
FAİZ HESAPLAMASINDA YENİ DÖNEM
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da yapılan değişiklikle, sözleşmeyle belirlenmeyen faiz oranlarının hesaplanmasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın reeskont oranı esas alınacak.
Buna göre faiz hesaplaması, önceki yılın 31 Aralık tarihindeki reeskont oranının yüzde 80'i üzerinden yapılacak. Yılın ilk ve ikinci yarısı arasında belirli oranda değişiklik oluşması halinde ise ikinci yarıda 30 Haziran tarihindeki reeskont oranı dikkate alınacak.
HAKİM VE SAVCI YARDIMCILARINA YENİ EĞİTİM SİSTEMİ
Yeni düzenlemeyle adli ve idari yargıda görev yapacak hakim ve savcı yardımcılarının eğitim programı yeniden şekillendirildi. Eğitimlerde Anayasa hukuku, insan hakları, ceza hukuku, özel hukuk ve duruşma yönetimi gibi alanlara ağırlık verilecek.
Ayrıca hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda gereksiz şekilde bilirkişiye başvuran hakim ve savcılar hakkında uyarma cezası uygulanabilecek.
GENETİK VERİLERİN SAKLANMASI VE İMHASI DÜZENLENDİ
Kanun kapsamında genetik inceleme sonuçlarının saklanmasına ilişkin usuller de yeniden belirlendi. Veriler kişisel bilgilerden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek.
Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı veya ceza verilmesine yer olmadığı kararlarının kesinleşmesi halinde bu veriler derhal imha edilecek. Diğer durumlarda ise kesinleşme tarihinden itibaren 20 yıl sonra Cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilerek tutanak altına alınacak. Haklı gerekçesi bulunan kişiler ise verilerinin silinmesini mahkemeden talep edebilecek.
HAGB ŞARTLARI YENİDEN DÜZENLENDİ
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) uygulamasına ilişkin şartlar da yeniden belirlendi.
Buna göre, sanığa verilen cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum edilmemesi ve mağdurun ya da kamunun uğradığı zararın tamamen giderilmesi halinde mahkeme HAGB kararı verebilecek.
Sanık, kararın ardından beş yıl denetim süresine tabi tutulacak. Bu süre içerisinde HAGB kararı ertelenemeyecek ve alternatif yaptırımlara çevrilemeyecek.
BAZI SUÇLAR HAGB KAPSAMI DIŞINDA KALDI
Yeni düzenlemeyle işkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri sırasında işlediği ve Anayasa'nın 17. maddesi kapsamında kötü muamele olarak değerlendirilebilecek suçlar bakımından HAGB hükümleri uygulanmayacak.
DURUŞMA SÜRELERİNE 3 AY SINIRI
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı aşmaması hükme bağlandı.
Bilirkişi incelemesinin uzaması veya istinabe gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirtmek kaydıyla bu süreyi uzatabilecek. Düzenleme, kanunun yayımlanmasından üç ay sonra yürürlüğe girecek.
TAZMİNATLARDA FAİZ BAŞLANGICI DEĞİŞTİ
Türk Borçlar Kanunu'nda yapılan değişiklikle çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatlarında uygulanacak kanuni faizin başlangıç tarihleri yeniden düzenlendi.
Buna göre, kazancın belirlenebildiği dönem için olay tarihinden itibaren, belirlenemeyen dönem için ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz uygulanacak.
DANIŞTAY DÜZENLEMESİNDE SÜRE UZATILDI
Kanun kapsamında Danıştay'ın daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin sürenin de uzatılmasına karar verildi.
23 Temmuz 2026'da sona ermesi öngörülen geçiş süreci dört yıl uzatılarak 23 Temmuz 2030 tarihine ertelendi. Aynı süre boyunca boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulama da 2030 yılına kadar askıya alındı.