banner198

banner197

Bu nasıl fırsatçılık! Şimdi de öğrenci depozitosu

Kiralardaki artış sürerken, yüz yüze eğitimin başlamasına günler kala bazı ev sahipleri 'yok artık' dedirten isteklerde bulunuyor. Emlak piyasasından isimler 'öğrenci depozitosu'nun fırsatçılık olduğunu söyledi.

EKONOMİ 03.09.2021, 10:02
24
Bu nasıl fırsatçılık! Şimdi de öğrenci depozitosu

Kiminden kiranın 4 bedeli depozito parası isteniyor kimine ise 'eve geçmeden boya-badana yaptıracaksın' gibi şartlar koşuluyor. Kiralık ev bulmakta zorlanan üniversite öğrencileri şimdi de bulabildikleri evlerde, ev sahiplerinin şartları zorlayan istekleri ile muhatap oluyor.

SOSYAL MEDYA ŞİKAYETLERLE DOLUP TAŞIYOR

Okulların açılmasına sayılı günler kala, sosyal medyada da öğrenciler yaşadıkları acı deneyimleri paylaştı.

Depozito haricinde mutfağa ankastre yapılmasını şart koşan da var, öğrencilerden 'ayrı ayrı' kira  ya da aidat ücreti isteyen de.

Hürriyet'te yer alan habere göre ev arayıp, ev sahibinin 'ilginç' şartı ile karşılaşan öğrencilerden birisi de Ethem Göç. Ethem Göç; ev sahibinin, emlakçı komisyonu ve depozito haricinde sırf öğrenci oldukları için 5 bin lira fazladan para istediğini anlattı.

"EVE ANKASTRE DÖŞEYECEKSİN..."

Bir başka öğrenci ise kiralamak istediği evin sahibinin "Eve ankastre döşeyeceksiniz" şartını koştuğunu söyledi.

Sosyal medyaya yansıyan bir başka ev sahibi 'talebi' ise kiracıdan eve girmeden önce boya-badana yaptırması.

Bir diğer şikayet ise ev sahibinin, bozuk tuvalet için öğrencilere ‘Ben değil siz kullanacaksınız, siz yaptırın’ çıkışı.

UZMANLAR NE DİYOR?

Öğrencilerin bu haklı şikayetleri ile ilgili hurriyet.com.tr'ye konuşan İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa önemli uyarılarda bulundu.

Mal sahibinin kanunen ancak 3 aylık kira değerinde depozito isteyebileceğini belirten Aşa şunları söyledi:

*Depozito ev sahibi için kiracı çıkarken iade etmek koşuluyla bir teminat olarak kabul edilir. Kiracı eve bir zarar vermez veya abonmanlıklardan doğan bir borç bırakmazsa yani evi aldığı gibi teslim ederse depozito da iade edilir. Mal sahibinin depozito istemesi kanunsuz bir şey değil. Ancak bunun dışında istenilen para veya mal talebi kesinlikle doğru değil.

*Ev sahipleri tarafından tadilatların dayatma olarak kiracıya yaptırılması da doğru değil.

EMLAKÇILAR ODASI BAŞKANI: BUNUN ADI FIRSATÇILIK

Anormal kira artışlarına da değinen Aşa şu tespitlerde bulundu:

*Serbest piyasa ekonomisi olan bir ülkede yaşıyoruz. Bu sebeple mal sahibine kimse ne kadara kiraya vermesi veya satması gerektiğini dayatamaz. Devlet sadece kira artışına bir kota koyabilir. Kira artışları da zaten TÜFE’ye endekslendi. Yine de mal sahiplerinin kira fiyatlarını çok fazla artırması piyasa koşullarını kötüye kullanmak ve fırsatçılık olarak değerlendirilebilir.

*Bu konunun farklı bir boyutu daha var. Mal sahibi evini yüksek fiyata diyelim ki kiraladı. Burada düşünmesi gereken kiracı bunu ödemeyi ne kadar sürdürebilir. Yüksek kiraları istemek önemli değil, ödeme gücüne bakılınca ödenecek gibi değil. Mecbur kalınıp evler tutuluyor ancak bir süre sonra ödenemeyince sonu icra dairelerinde bitiyor.

*İstenilen yüksek kiraların bir süre sonra ödenemeyeceğinin bilincinde olan ev sahibi de kiracıya kefil istiyor, fazladan teminat istiyor. Bu tür fırsatçılıklar kabul edilemez.

"KİŞİ BAŞI AİDAT YASAL DEĞİL"

Öğrenciler için şart koşulan "kişi başı aidat" talebinin de yasal olmadığı belirten Aşa "Kira kontratları bir sözleşme ve iki tarafta bunu onaylıyorsa bir sıkıntı yok. Ancak bu durumu fırsatçılık olarak kullanıp bir evde fazla kişi kalıyor diye, kişi başı kira ve aidat alınması da kabul edilemez. Hele ki aidatı kişi başı almak mümkün değil. Burada da müşterek kullanımlarda bir istisna olabilir" diye konuştu.

ÖĞRENCİLERİN YASAL HAKLARI NELER?

Ev sahiplerinin 'yasal olmayan' tutumları için yargı yolunu işaret ve İstanbul genelinde yüzde 50'ye kadar artan kira zamlarının dava konusu olmaya başladığını belirten Avukat Kerem Olcayto ise şu tespitlerde bulundu:

*Öncelikle 'fazladan' depozito için Borçlar Kanunu çerçevesinde belirlenmiş sınırlar var. Buna göre ev sahibi, 3 aylık kira bedelini depozito olarak isteyebilir ama daha fazlasını isteyemez. Dolayısıyla depozito haricinde başka bir nam altında kiracıdan para da talep edilemez.

*Konudan bağımsız olarak depozito harici bir bedel ancak depozito bedeli evde kiracı tarafından verilen zararı karşılamıyorsa mal sahibi tarafından talep edilebilir. Depozito zararı karşılamadı, kiracı da ek para vermeye yanaşmıyor ise zararınızın giderilmesi için yargı yoluyla zararın karşılanmasını isteyebilirsiniz.

*Fakat bu zararın belgelemesi/kanıtlanabilir olması önemli. Kişi başı kira talep edilmesi hususu da yine aynı şekilde kanunen söz konusu değil. Bir dairenin belli bir rayiç kira değeri vardır ve bedeli odur, hane içinde yaşayan sayısına göre değişiklik gösteremez.

"ANKASTRE GİBİ TALEPLER SÖZLEŞMEYE MUTLAKA YAZILMALI"

*Aidat konusu da aylık alınan sabit bir bedel olduğu içim aynı şekilde değerlendirmek gerek. Yine evin içine ankastre yapılması gibi mal sahipleri tarafından getirilen talepler, bunun kira bedelinden düşülüp, düşülmemesi gibi hususlar kiraya veren ile kiracının mutabakatı neticesinde kira sözleşmesinde açıkça belirtilmelidir.

*Bu gibi tadilatlar kalıcı eser niteliğinde olduğundan ve eve değer katacağından kiracının yaptırdığı tadilatın akıbetinin ne olacağını kira sözleşmesine açıkça yazması hak kaybına uğramaması için şart. Bu tarz fırsatçı mal sahipleri ve aracılara karşı kiracılar maalesef çaresiz kalıyor ve mecburen bu fahiş isteklere razı oluyorlar. Oysaki bu tarz taleplere karşı uyanık davranmalı ve haklarını korumalılar. Esasında bu tarz konular devlet tarafından kontrol ediliyor ve bunun gerekli yaptırımları var. “Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi” üzerinden bu işletmeleri şikayet edebilirler yine haksız taleplere karşı yargı yoluna gidebilirler. (HÜRRİYET)

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
19°
kapalı
Namaz Vakti 26 Eylül 2021
İmsak 05:18
Güneş 06:43
Öğle 12:55
İkindi 16:17
Akşam 18:57
Yatsı 20:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Hekimoğlu Trabzon 4 10
2. Sivas Belediyespor 4 10
3. Silahtaroğlu Vanspor FK 4 10
4. An Zentrum Bayburt Özel İdarespor 4 10
5. Bodrumspor 4 9
6. Sakaryaspor 4 8
7. Ankaraspor 4 7
8. Somaspor 3 7
9. Etimesgut Belediyespor 4 7
10. Çorum FK 4 6
11. Serik Belediyespor 4 6
12. İnegölspor 4 5
13. Afjet Afyonspor 4 5
14. Sarıyer 4 4
15. Turgutluspor 4 1
16. Diyarbekirspor 3 1
17. Ergene Velimeşespor 4 1
18. Adıyaman FK 4 0
19. Kahramanmaraşspor 4 0
20. Niğde Anadolu FK 4 0
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 7 16
2. Altay 7 15
3. Beşiktaş 7 14
4. Trabzonspor 6 14
5. Hatayspor 7 13
6. Konyaspor 6 12
7. Alanyaspor 6 12
8. Kayserispor 7 11
9. Karagümrük 7 11
10. Sivasspor 7 9
11. Adana Demirspor 7 9
12. Galatasaray 6 8
13. Antalyaspor 7 8
14. Gaziantep FK 7 8
15. Başakşehir 7 6
16. Malatyaspor 7 6
17. Göztepe 6 5
18. Kasımpaşa 6 5
19. Giresunspor 7 2
20. Rizespor 7 1
Takımlar O P
1. Ümraniye 7 19
2. Ankaragücü 7 15
3. Erzurumspor 7 15
4. Eyüpspor 7 13
5. Bandırmaspor 7 12
6. Tuzlaspor 6 11
7. Kocaelispor 6 10
8. Manisa FK 7 9
9. Menemenspor 7 8
10. Gençlerbirliği 7 8
11. Boluspor 6 7
12. Samsunspor 5 7
13. İstanbulspor 6 7
14. Altınordu 7 7
15. Adanaspor 7 6
16. Denizlispor 6 6
17. Balıkesirspor 6 6
18. Bursaspor 7 5
19. Ankara Keçiörengücü 6 4
Takımlar O P
1. Liverpool 6 14
2. Man City 6 13
3. Chelsea 6 13
4. M. United 6 13
5. Everton 6 13
6. Brighton 5 12
7. West Ham 6 11
8. Aston Villa 6 10
9. Brentford 6 9
10. Arsenal 6 9
11. Tottenham 6 9
12. Watford 6 7
13. Leicester City 6 7
14. Wolverhampton 6 6
15. Crystal Palace 5 5
16. Southampton 6 4
17. Newcastle 6 3
18. Leeds United 6 3
19. Burnley 6 2
20. Norwich City 6 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 7 17
2. Sevilla 6 14
3. Atletico Madrid 7 14
4. Real Sociedad 6 13
5. Barcelona 6 12
6. Valencia 7 11
7. Osasuna 7 11
8. Rayo Vallecano 6 10
9. Athletic Bilbao 7 10
10. Real Betis 6 9
11. Villarreal 6 8
12. Mallorca 7 8
13. Cádiz 6 6
14. Elche 6 6
15. Espanyol 7 6
16. Celta de Vigo 6 4
17. Levante 7 4
18. Granada 6 3
19. Deportivo Alaves 6 3
20. Getafe 6 0