Basın Derneklerimize ve Meslektaşlarımıza Yapıcı Bir Çağrı
Gazetecilik, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adında büyük sorumluluk taşıyan, saygın bir meslektir. Ancak son dönemde bu saygınlığın korunması ve mesleki sınırların daha net çizilmesi hususunda Sakarya’daki basın derneklerimize ve cemiyet yöneticilerimize önemli görevler düşmektedir.
Gelişen dijital dünya ile birlikte habercilik anlayışı değişirken; içerik üreticiliği, ticari tanıtımlar veya siyasi faaliyetler ile gazetecilik mesleğinin birbirine karıştırılmaması büyük önem taşıyor. Mesleğimizin itibarını korumak ve emek veren sahada çalışan meslektaşlarımızın hakkını gözetmek adına hep birlikte yapıcı adımlar atmalıyız.
Özel Günlerdeki Katılım ve Mesleki Emeğin Temsili
10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü veya 24 Temmuz Basından Sansürün Kaldırılışı gibi özel günlerde Sakarya’mızda güzel bir gelenek vardır. Valilik, Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri ve iş dünyası temsilcileri basın mensupları onuruna yemekli organizasyonlar düzenler. Salona girdiğinizde geniş ve yoğun bir katılımcı kitlesi görürsünüz.
Ancak bu tablonun karşısında meslek adına tatlı bir özeleştiri yapmak gerekir: Bu kalabalık organizasyonlarda gerçekten 7/24 sahada haber peşinde koşan, gecesini gündüzüne katan emektar gazeteci sayısı ne kadardır? Sahada fiilen çalışan meslektaşlarımızın oranı dikkate alındığında, temsil dengesinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Mesleki Sınırların Doğru Çizilmesi
Siyasi kimliği ve bağlayıcılığı olan bireylerin ya da ticari tanıtım ve reklam faaliyeti yürüten işletmelerin kendilerini "gazeteci" olarak konumlandırması, tarafsız habercilik ilkesi açısından kafa karışıklığına yol açmaktadır.
Burada çizgiyi doğru çekmek gerekir: Teknolojiye ayak uydurarak cep telefonuyla dürüstçe haber peşinde koşan gençlerin "Mobil Gazeteciliğine" elbette saygı duyuyoruz. Reklam vererek vergisini ödeyen, tanıtım yapan ticari işletmelerin emeği de kıymetlidir. Ancak ticari reklamcılık veya siyasi iletişim faaliyeti ile gazetecilik disiplinini birbirinden ayırmak gerekmektedir.
Mevzuat Açık: Gazetecilik Esas İştir
Gazetecilik, kanuni çerçevelerle sınırları çizilmiş, kural ve sorumluluklara bağlı bir meslektir:
5953 Sayılı Basın İş Kanunu: Gerçek gazeteci, geçimini bu meslekten sağlayan ve kanun hükümlerine tabi çalışan kişidir.
Turkuaz Basın Kartı Mevzuatı: Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı düzenlemelerine göre; Turkuaz Basın Kartı sahibi bir gazeteci, mesleği dışında başka bir ticari faaliyette bulunamaz.
İnternet Basını Yasası: Yasal düzenlemeler; kimin "Resmi İnternet Haber Sitesi", kimin kişisel sosyal medya hesabı olduğunu hukuken netleştirmiştir.
Sahadaki Gazetecinin Bilgiye Ulaşım Mücadelesi
Sahada kamuoyunu bilgilendirmek için emek veren gazeteciler, doğru ve eksiksiz bilgiye ulaşma konusunda zaman zaman zorluklar yaşamaktadır. Örneğin emniyet bültenlerinde ağırlıklı olarak iş kazaları, trafik kazaları veya rutin operasyonlar yer alırken; şehirde yaşanan adli ve sosyal gelişmelerin detaylarına ulaşmak daha fazla emek gerektirmektedir.
Kamuoyunu doğru bilgilendirmek adına valilik, emniyet, adliye ve resmi kurumlardan bilgi almaya çalışan meslektaşlarımızın bu çabası son derece değerlidir. Bilgiye ulaşmanın emek gerektirdiği bir ortamda, habercilik emeği ile ticari tanıtım faaliyetlerini aynı kefeye koymamak gerekir.
Çözüm Önerisi: İş Birliği, Akreditasyon ve Etik İlkeler
Gazetecilik mesleğinin saygınlığını artırmak ve mesleki standartları yükseltmek hepimizin ortak arzusu olmalıdır. Bu doğrultuda atılabilecek yapıcı adımlar şunlardır:
Kurumsal Akreditasyon: Valilik, belediyeler ve kamu kurumları; haber servis ağlarını ve resmi davet listelerini İletişim Başkanlığı Bölge Müdürlüğü ve Basın İlan Kurumu verilerini esas alarak günçellemelidir.
Derneklerin Öncülüğü: Basın cemiyetleri ve dernekleri bir araya gelerek, gazetecilik ile ticari içerik üreticiliğini ayıran net ve kapsayıcı mesleki standartlar belirlemelidir.
Şeffaf Bilgi Akışı: Kamu kurumları, Basın Kanunu’na tabi çalışan haber emektarlarının doğru ve şeffaf habere ulaşmasını kolaylaştıracak adımları desteklemelidir.
Gece gündüz demeden adliye koridorlarında, yangın yerlerinde ve haber nöbetlerinde mesleğini icra eden meslektaşlarımızın emeğine sahip çıkmak hepimizin sorumluluğudur. İletişim Başkanlığı koordinasyonunda, tüm basın derneklerimizin katılımıyla kurulacak ortak bir "Akreditasyon ve Etik Kurulu", hem mesleki saygınlığı güçlendirecek hem de Sakarya halkının güvenilir bilgiye ulaşmasını kolaylaştıracaktır.