Nurettin Eryılmaz
Serdivan ilçesinde bulunan halk arasında "Beşköprü" olarak bilinen 1468 yıllık tarihi Justinianus Köprüsü, 8 yıl süren titiz restorasyon, çevre düzenlemesi ve arkeolojik kazı çalışmalarının ardından kapılarını yeniden ziyaretçilere açtı. Gündüz yapılan çevre düzenlemeleri ve gece uygulanan özel aydınlatma ile adeta göz kamaştıran tarihi yapı, kısa sürede yerli ve yabancı turistlerin odak noktası haline geldi.
UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan ve Doğu Roma (Bizans) İmparatoru I. Justinianus tarafından 558-562 yılları arasında inşa ettirilen anıtsal taş köprüdeki çalışmalar; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Serdivan Belediyesi’nin iş birliğiyle 2018-2025 yılları arasında tamamlandı.
Restorasyonla birlikte yürütülen arkeolojik kazılar, köprünün geçmişte yalnızca bir geçiş güzergahı olmadığını, aynı zamanda stratejik, ticari ve askeri bir lojistik merkezi olduğunu kanıtladı.
Çalışmalarda Geç Roma - Erken Bizans dönemine tarihlenen yerden ısıtmalı bir hamam kompleksi, hamama su sağlayan sarnıç, tonozlu yapılar, mahzen benzeri alanlar, kapı eşikleri ve su havuzları tespit edildi. Ayrıca kazı alanında:
15 adet bronz sikke, Haç motifli mermer sütun başlığı ve sütun parçaları, İki adet mermer yazıt parçası, Bronz spatül, bronz yüzük ve iğneler gün yüzüne çıkarıldı.
Açığa çıkarılan tüm taşınır kültür varlıkları envanter kayıtları tamamlanarak Sakarya Müzesi’nde koruma altına alındı.
"Gelecek Nesillere Aktarmak İçin Çalışıyoruz"
Köprünün tarihi ve teknik detayları hakkında bilgi veren Sakarya İl Kültür ve Turizm Müdürü Süleyman Acar, şunları söyledi:
"Sakarya'nın güneybatısında yer alan köprü, yaklaşık 370 metre uzunluğunda, 10,5 metre genişliğinde ve 12 kemer gözünden oluşmaktadır. Günümüzde Çark Suyu üzerinde yer alsa da geçmişte Sakarya Nehri'nin eski yatağı üzerinde inşa edildiği kabul edilmektedir. Kazılarda ortaya çıkardığımız hamam ve sarnıç gibi yapılar alanın kapsamlı bir tesis olduğunu gösteriyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın restorasyonunun ardından köprü, ilimizin en önemli kültür turizmi destinasyonlarından biri haline geldi. Geçmişten devraldığımız bu eşsiz mirası koruyarak gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz."
Ziyaretçilerden Tam Not: "Eski Haliyle Siyahla Beyaz Kadar Fark Var"
Gece ışıklandırması ve gündüz peyzajı ile tarih kokan bir atmosfere kavuşan Beşköprü, kenti ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin beğenisini topluyor.
Fransa’dan gelen öğrenci Eloi Visage, "Arkadaşlarımla gezmeye geldik. Yeni restorasyonyapılmış ve gerçekten harika bir tarihi eser, çok güzel." dedi.
Ziyaretçi Halil İbrahim Kavak ise "Eski hali ormanlık ve batmış durumdaydı. Hamamın ve sarnıcın gün yüzüne çıkması hem görsel hem de tarihi açıdan mükemmel olmuş. Buradaki mimarinin ve restorasyon bilgilerinin gelecekteki çocuklara böyle güzel bir ortamda sergilenmesi çok değerli." dedi.
Ziyaretçi Engin Bozoğlu ise "Eski hali biraz terk edilmiş gibiydi, savaş alanı gibi bir görüntüsü vardı. Restorasyondan sonra ilk defa geldim; eski haliyle burası arasında siyahla beyaz kadar fark var. Eski havayı oğlumla yeniden yaşadık. Emeği geçenlerin ellerine sağlık." dedi.