Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde çeşitli meslek gruplarına çırak, kalfa ve usta yetiştirmeyi hedefleyen Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) programında usulsüzlük yapıldığına ilişkin iddialar üzerine Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 2024 yılında soruşturma başlatıldı. Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu müfettişinin suç duyurusu üzerine açılan dosyada, İzmit Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi tarafından yürütülen Ustalık Telafi Programı'nda 1 Ocak 2022 - 30 Kasım 2023 tarihleri arasında hukuka aykırı işlemler yapıldığı belirlendi. Müfettiş raporunda, vatandaşların usulsüz şekilde programa kaydedildiği, bu yöntemle hem devletten haksız kazanç sağlandığı hem de öğrencilerin SGK primlerinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ödenerek kamunun zarara uğratıldığı ve zimmete para geçirildiği tespit edildi.
Soruşturma sürecinde 206 kişi hakkında işlem yapıldı
Soruşturma kapsamında, Kocaeli İl Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri harekete geçti. 28 Şubat'ta Kocaeli merkezli İstanbul, Hatay, Bingöl, Diyarbakır, Manisa ve Samsun'da eş zamanlı operasyon düzenlendi. Operasyonda, Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü R.Ş. ve aracı firma sahibi S.Ö.'nün de aralarında bulunduğu 39 şüpheli gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden 20'si tutuklandı, 18'i adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Soruşturma sürecinde toplam 206 kişi hakkında işlem yapıldı.
"77 milyon 706 bin liralık zarar"
Hazırlanan 5 klasörlük iddianamede, sanıkların kamuyu yaklaşık 77 milyon 706 bin lira zarara uğrattıkları ve 6 bin 233 kişinin kişisel verilerini hukuka aykırı şekilde ele geçirdikleri belirtildi. İddianamede sanıklar hakkında, "Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçundan 4,5 yıldan 15 yıla kadar, "Kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme" suçundan ise 2 yıldan 4 yıla kadar olmak üzere 6,5 yıldan 19 yıla kadar hapis cezası talep edildi.
4'ü tutuklu olmak üzere 17 sanık savunma yaptı
Önceki celsede 3 sanığın tahliye edildiği davanın görülmesine Kocaeli 1. Ağır Ceza Mahkemesinde devam edildi. Tutuklu ve tutuksuz sanıklar ile taraf avukatlarının hazır bulunduğu duruşmada, 4'ü tutuklu toplam 17 sanık savunma yaptı.
Suçlamaları reddeden tutuksuz sanıklardan İ.M., projeye aracı şirket vasıtasıyla dahil olduklarını ve hesabına gelen paraya dokunmayarak iade ettiğini savunarak, "2023 yılında danışmanlık şirketi bu proje için aradı. Projede ücretsiz sertifika verileceğini söylendi. Biz de etrafımızdaki insanlara katılmak isteyip istemediklerini sorduk. Uzaktan eğitimin de olacağı söylenmesi üzerine bize evrakını verenleri danışmanlık şirketine ilettik. 80,90 kişi başvurdu. Aracı firma sahibi S.Ö., beni arayarak paranın yüzde 50'sini geri istedi. Bu parayı istediği gibi bana verilen 2 IBAN'a gönderdim. Bunlardan birisinin okula gönderildiğini söyledi. Ödenek geleceğinden haberim yoktu. Sonraki aylardaki süreçte devam etti. Hesabıma gelen paraya dokunmadım. Zararı gidermeye hazırım. Dolandırıcılık ve menfaat kastım yoktur" dedi.
"Ofiste çay ve temizlik işleri ile ilgilendim. Olayda bilgim yok"
Mesleğinin paramedik olduğunu söyleyen tutuksuz sanık A.B., "Benim olaydan haberim yok. Askerlikteyken durumdan haberdar oldum. İşsiz olduğum için okul arkadaşım S.Ö., yanında çalışabileceğimi söyledi. 2,3 ay çalıştım. Ofiste çay ve temizlik işleri ile ilgilendim. Olayda bilgim yok. Beraatimi istiyorum" diye konuştu.
"Projenin bizi kapsamadığını öğrenince parayı iade ettim"
Rehabilitasyon merkezi işlettiğini ve öğretmen olduğunu söyleyen tutuksuz sanık İ.A., "Suçlamayı kabul etmiyorum. Rehabilitasyon merkezi için başvuruda bulunduk. Devletin desteği olduğu söylendi. 13 kişi için başvuruda bulunduk. Danışmanlık şirketinin sertifika vereceğini söylemesi üzerine başvuruda bulunduk. Bir süre sonra hesabıma para yattı. Danışmanlık şirketi beni arayarak paranın yüzde 50'sini geri istedi. Ancak ben parayı kendilerine göndermedim. Diyarbakır'da meslek lisesine gittim, projenin bizi kapsayıp kapsamadığını sordum. Kapsamadığını öğrenince parayı Mal Müdürlüğü'ne iade ettim ve danışmanlık şirketi ile sözleşmeyi feshettim" şeklinde konuştu.
Kanser tedavisi için kefaret ücretinin iadesi talep edildi
Geçtiğimiz celse 750 bin TL kefaretle tahliye edilen S.Ö.'nün avukatı söz alarak, "Müvekkilim S.Ö., kansere yakalanmıştır. Kanser tedavisine maddi imkansızlıklar sebebiyle başlayamamaktadır. Bu sebeple kefaret ücretinin iadesini talep ederiz" dedi.
"Projeye dahil olmaya zorlandık"
Hukuki veriler hiçbir şekilde usulsüz elde edilmediğini, denetleme sürecinde yanlış olduğunu ve bunu makamlara ilettiğini savunan Atatürk Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde açığa alınan ve tutuklanan okul müdürü R.Ş., "16 aydır tutukluyum. Tahliyemi talep ediyorum. Esas ilgili konularla ilgili personel, bakan, bakan yardımcıları değişiklik göstermiş olmakla birlikte uygulamalarda değişiklik göstermiş ve bu uygulamaların değişiklik göstermesi bizleri mağdur etmiştir. Ben zaten uygulamalardaki aksaklıkları fark ettiğimde durumu üstlere ilettim. Bilirkişi raporun eksikliği hem kariyerimden olmama hem de toplum içindeki itibarımın yerle bir olmasına sebebiyet vermiştir. Projeye dahil olmaya zorlandık. Bakanlık bunu bize mecbur bıraktı" ifadesini kullandı.
Tutuklu bulunan aracı firma sahibi S.Ö. de suçlamaları kabul etmeyerek firmalara bilgi vermek dışında bir işlem yapmadıklarını öne sürdü. Diğer 2 tutuklu sanık E.B. ve N.B. de önceki savunmalarını tekrar ettiğini söyleyerek, tahliyelerini istedi.
2 kişi 1'er milyon TL kefaletle tahliye edildi
Savunmaların ardından kararını açıklayan mahkeme heyeti, tutuklu sanıklar E.B. ve N.B.'nin 1'er milyon lira kefaletle tahliyesine, R.Ş. ve S.Ö.'nün ise tutukluluk halinin devamına karar verdi.
Tahliye kararını duyan aileler salonu alkışlarla terk ederken, tutukluluğuna devam kararı verilen S.Ö.'nün babası ve ağabeyi duruşma salonunda fenalaşarak yere yığıldı. Kişilere sağlık ekipleri müdahale etti.
Duruşma, 3 Kasım'a ertelendi.