banner198

banner197

Çocuğunuzun madde kullandığını nasıl anlarsınız?

Madde kullanımı ve bağımlılığı günümüzün en önemli sorunlarından biri. Ailelerin çocuklarının madde bağımlısı olduğunu bazı belirtilerle anlayabileceğini belirten uzmanlar, değişen rutinlere dikkat edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

YAŞAM 24.06.2021, 12:35
7
Çocuğunuzun madde kullandığını nasıl anlarsınız?

Çocuğu suçlayıcı yaklaşımdan uzak durulması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, “Amacın çocuğu yakalamak değil ona destek olmak olduğunu unutmamak gerekir.” uyarısında bulundu. Ailelerin soğukkanlı olması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, bir uzman desteği alınmasını ve çocuğun ilgi duyduğu alanlarda desteklenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 1987 yılında, uyuşturucu kullanılmayan sağlıklı bir toplum hedefine ulaşmak, uyuşturucu ile mücadele konusunda uluslararası alanda eylem ve iş birliğini güçlendirmek amacıyla 26 Haziran tarihini "Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Mücadele Günü" olarak kabul etti. Bu özel günde sağlıklı yaşam davranışlarının önemi vurgulanarak uyuşturucu kullanımının zararlarına dikkat çekiliyor.

Değişen rutinlere dikkat edilmeli

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi’den Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabak Bhais, Uluslararası Uyuşturucu Kullanımı ve Kaçakçılığı ile Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada bağımlılık yapan madde kullanan çocuklara yaklaşımın nasıl olması gerektiğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Ailelerin sıklıkla sorduğu sorulardan ilkinin madde kullanımının belirtileri olduğunu ifade eden Aslı Başabak Bhais, net bir belirti olmamasına rağmen genel olarak kullanım durumunda kişinin rutinlerinin değiştiğini söyledi. 

Bu değişiklikler iyi gözlenmeli

Çocuktaki davranış değişikliklerinin iyi gözlenmesi gerektiğini belirten Aslı Başabak Bhais, “Çocuğunuz her zamankine göre sizinle daha az zaman geçirmeye başladıysa veya evde zamanının çoğunu odasında yalnız geçiriyorsa, her zamankine göre daha sık ev dışında zaman geçirmeye başladıysa, eve geç geliyor ve nerede olduğunu size haber vermiyorsa, duş alma, temiz kıyafetler giyinme gibi kişisel hijyenine verdiği önem azalmışsa, sorumluluklarını aksatmaya başladıysa, var olan arkadaş grubunu değiştirmişse ve tanımadığımız kişilerin isimlerini kendisinden daha fazla duymaya başlamışsanız, her zaman gittiği yerlerden farklı yerlere gidiyor veya farklı ortamlarda zaman geçirmeye başlamışsa, her zamankine göre daha fazla para harcıyor ve size harcamalarının sebebini net açıklayamıyorsa, alkol ya da maddeyle ilgili olumlu düşüncelere sahip olmaya başladıysa, her zamankinden daha gerginse ve kolay sinirleniyorsa, açıklanamayan sık duygu değişimleri yaşıyorsa yani kimi zaman neşeli, sakinken kimi zaman öfkeli, saldırgan davranışlarda bulunuyorsa ya da belirtilerden birkaçının olması durumunda çocuğunuzun kullanımından şüphelenebilirsiniz.” diye konuştu.

Onu suçlamak tehlikeli sonuçlar doğurabilir

Şüphelenmek için gerekli olan bu belirtilerin ergenlik dönemi gibi başka durumların da belirtisi olabileceğini unutmamak gerektiğine dikkat çeken Aslı Başabak Bhais, “Bu sebeple somut kanıtlarınız olmadan çocuğunuzun madde kullandığına dair suçlamak aranızdaki ilişkinin bozulmasına sebep olacağı gibi tehlikeli sonuçlar da doğurabilir. Amacımızın onu yakalamak değil ona destek olmak olduğunu unutmamak gerekir.” uyarısında bulundu.

Kullandığı anlaşıldığında ne yapılmalı?

Çocuğun madde kullanmaya başladığının anlaşılmasının pek çok aile için travmatik bir bilgi olabileceğini dile getiren Aslı Başabak Bhais, bu süreci başarılı bir şekilde atlatmak için birtakım basamaklar olduğunu kaydetti. Öncelikle ilk adımın, ailelerin yaşadıkları duyguyla baş etmeleri olduğunun altını çizen Bhais, “Aileler çocuklarının kullanımlarını öğrendiklerinde, ‘bunu bize nasıl yapar’, ‘biz nerede hata yaptık’, ‘mutlaka bir yanlışlık olmalı, o bunu yapacak biri değil’, ‘ya biri duyarsa herkese rezil oluruz’ diye düşünebilirler. Bu düşünceler ailelerin öfke, suçluluk, kaygı, utanç gibi yoğun ve zor duygular yaşamasına sebep olabilir. Bu duygular son derece doğaldır ve duyguların yaşanması kontrol edilemez. Ancak bağımlılık sürecinde ailelerin yaşadıkları bu yoğun duyguların yakınlarına karşı davranışlarını etkilemesi, tedavide çoğu zaman bozucu etki yaratmaktadır. Bu sebeple ailelerin öncelikle bu duygularını davranışlarına yansıtmadan, soğukkanlı davranmaları gerekir. Ardından önerim, çocuğunuzla konuşmadan önce durum hakkında detaylı bilgi toplayın. Yani çocuğunuz hangi maddeyi, nasıl kullanıyor, bu maddenin etkisi nedir, ne kadar zamandır, kimlerle ve nerede kullanıyor, siz bu bilgiyi nasıl edindiniz gibi soruların cevaplarını hazırlamaları önemlidir.” diye konuştu. 

Anne ve babanın ortak dili önemli

Çocuğun uyuşturucu kullanımından haberdar olunmasının ardından anne ve babanın birlikte hareket etmesinin ve ortak bir dil kullanmasının önemli olduğunun altını çizen Aslı Başabak Bhais, kendilerini hazır hissettiklerinde çocuğa neden madde kullanmaya ihtiyaç duyduğunu sorabileceklerini ve anlamaya çalışabileceklerini söyledi.

Madde kullanımının altındaki sorun saptanmalıdır

Çocukla yapılacak konuşmada dikkat edilmesi gereken noktalara da dikkat çeken Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabak Bhais, “Onu yargılamak, eleştirmek, korkutmak, ona suçluluk duygusu yaşatmak çözüme ulaştırmayacağı için bunlardan uzak durmalarında fayda vardır. Ancak onu anlamak bu davranışı kabullenmek demek de değildir. Kullanımı onaylamadığınız açık ve net bir şekilde ifade edilmeli. İsterse bu konuda ona destek verebileceğinizi belirtebilirsiniz. Özellikle bir ergenin madde kullanımı, mutlaka destek gerektiren bir durumdur. Genellikle madde kullanımının altında yatan sorunların saptanması ve giderilmesi için profesyonel bir destek alınmalıdır. Ailelerin madde kullanımı olan çocuklarına yaklaşımı, önemli bir noktadaki destek sistemidir.” diye konuştu.

Farklı alanlarda gelişimine destek olunmalı

Uzman Klinik Psikolog Aslı Başabaş Bhais, “Çocuğunuzun tekrar kullanıma ihtiyaç duymaması için onun farklı alanlarda da kendini geliştirmesine yardımcı olun. Spor, sanat, hobiler, aile bağları, arkadaşlık ilişkileri, okul gibi alanlarla bağlarını güçlendirmesini destekleyin. Maddeyi odak noktanızdan çıkarın ve çocuğunuzu yeni keyif alanlarına yönlendirin.” tavsiyesinde bulundu.

Uzman desteği mutlaka alınmalı

Bağımlılığın irade işi ya da kişilik özelliği değil de bir beyin hastalığı olması sebebiyle ne yazık ki kişinin kendi iradesiyle bırakma girişiminin çoğu zaman başarısızlıkla sonuçlandığını söyleyen   Psikolog Aslı Başabak Bhais, araştırma sonuçlarının da bu bilgiyi doğruladığını söyledi. Bhais, “Bazen kişi kendi kendine bırakmanın daha değerli olduğunu düşünür ve destek almaktan kaçınarak kendisini zorlu bir sürecin içine sokar. Çoğu zaman da tek başına yaptığı bu bırakma girişiminde gereksiz yere fazla efor sarf ederek yorulur ve vazgeçer. Bu sebeple kişinin, bırakmaya dair çok küçük düşüncesi bile olsa bir uzmanla görüşmesi atacağı adımları daha iyi planlamasına ve daha az efor sarf etmesine yardımcı olacaktır. Bunun yanında eğer kişi kendi kendine denemesine rağmen kullanımını kontrol etmekte zorlanıyorsa, kullandığı alkol ya da maddeyi azaltmakta ya da bırakmakta başarısız oluyorsa ve kullanım sağlığına, aile/okul/iş/sosyal hayatına zarar vermeye başlamışsa profesyonel bir destek almanın zamanı gelmiş demektir.” diye konuştu. 

Bağımlılık tedavisi iki aşamalıdır: Bırakmak ve sürdürmek

Genel olarak bağımlılık tedavisinin iki aşamadan oluştuğunu, bunların bırakmak ve sürdürmek olduğunu kaydeden Aslı Başabak Bhais, şunları söyledi:

“Bırakma aşaması için iki tür tedaviden bahsedebiliriz. Bunlardan biri ayaktan tedavi diğeri de yatarak tedavidir. Ayaktan tedavi, bir doktor ve/veya psikolog ile poliklinikte düzenli görüşmelerle yapılan tedavidir. Kişi bu görüşmelerde azaltma ya da bırakma üzerine çabalar. Eğer kişi denemelerine rağmen kişi kullanımı bırakmakta ya da azaltmakta başarısız oluyorsa, kullanımı kendine ya da çevresine zarar veriyorsa, sağlığı, aile, iş, okul, sosyal hayatı kullanımdan dolayı olumsuz etkileniyorsa doktorunun da önerisiyle yatarak tedavi düşünülebilir. Bu tür tedaviyle bir yandan kişinin detoks yöntemiyle kullandığı maddenin vücuttan atılması ve kullanmamaya bağlı yoksunluk belirtilerini daha az yaşaması sağlanırken bir yandan da maddeden uzak kalarak doktor ve psikolog eşliğinde bırakma üzerine daha başarılı planlar yapması üzerine çalışılır. Çoğu zaman maddeden uzak kaldıkça bırakma kararı vermek daha kolay olur. İkinci adım olan sürdürüm aşamasında ise bıraktıktan sonra kişiyi tekrar kullanıma götürebilecek risk faktörlerinin saptanması ve uygun yöntemlerin belirlenmesi, kullanımın altındaki ihtiyacın farklı yollarla karşılanması üzerine çalışılır.” 

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
24°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 23 Temmuz 2021
İmsak 03:51
Güneş 05:39
Öğle 13:10
İkindi 17:06
Akşam 20:30
Yatsı 22:11
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30