banner198

banner197

Hayvanlardan insana geçen hastalık artınca, özel ekip bölgeye geldi

Kan emici yakarca ve tatarcık sineğinin sebep olduğu, insandan insana, hayvandan insana ve insandan hayvana kolayca bulaşabilen şark çıbanı (Leishmaniasis), Kastamonu'nda tespit edildi. Hastalığın ortaya çıkmasıyla birlikte konusunda uzman bilim adamları İnebolu ilçesine gelerek çalışma başlattı. ERVEK Müdürü Prof. Dr. Alparslan Yıldırım, bu tip hastalıkların dönem dönem pandimeye dönüşme ihtimalinin olabileceğini söyledi.

YAŞAM 30.06.2021, 15:26 30.06.2021, 17:07
5

Karadeniz Bölgesi’nde geçtiğimiz günlerde kestane ağaçlarının kurumasına yol açan ve halk arasında ‘katil arı’ olarak bilinen gal arısının ilk kez tespit edilmesinin ardından şimdide şark çıbanı (Leishmaniasis) hastalığı görüldü. Kan emici yakarca ve tatarcık sineğinin sebep olduğu, insandan insana, hayvandan insana ve insandan hayvana kolayca bulaşabilen şark çıbanı (Leishmaniasis) hastalığının görülmesi üzerine konusunda uzman bilim adamları Kastamonu’nun İnebolu ilçesine geldi. İnebolu’da 4 gün boyunca kalarak araştırma ve incelemelerde bulunacak olan bilim adamları, bu doğrultuda rapor oluşturarak yetkili kurumlara iletecek.

Bir yandan İnebolu’daki incelemelerini sürdüren uzman ekip, diğer yandan da sivil toplum kuruluşlarını, ilçe halkını ve muhtarları hastalık konusunda bilgilendirmek için toplantı düzenledi. Yörede son zamanlarda köpeklerde ortaya çıkan ve insanlara da bulaşabilen şark çıbanı (leishmania) hastalığı üzerine bölgede çalışmakta olan Veteriner Hekim Muhammed Coduroğlu’nun talebiyle ilçeye gelen uzman ekip, STK’lara, muhtarlara ve ilçe halkına şark çıbanı hastalığına yakalanmaları durumunda yapmaları gerekenler anlatıldı. Toplantıda uzmanlar, yörede ortaya çıkan şark çıbanı hastalığının yanı sıra insanlara bulaşan kist hastalığı, kene ve kene kaynaklı hastalıklar gibi diğer paraziter hastalıklar hakkında bilgiler verdi.

“İnebolu’da özellikle köpeklerde hastalığın artış gösterdiği ya da ivme kazandığı görüldü”
İnebolu bölgesinde özellikle köpeklerde hastalığın artış gösterdiği ya da ivme kazandığı görüldüğünü söyleyen ERVEK Müdürü Prof. Dr. Alparslan Yıldırım, “Leishmaniasis ismini verdiğimiz, şark çıbanı olarak bilinen Güneydoğu Bölgelerinde oldukça iyi tanınan ve yaygınlık gösteren hastalık, yine bir kan emici sinek türü olan, kum sinekleri olarak tabir ettiğimiz sinek türü tarafından nakledilmektedir. Bu hastalık tek hücreli bir protozoa tarafından oluşturulan bir hastalık olup, daha çok insan ve köpeklerde müşterek seyreden bir hastalıktır. O yüzden İnebolu bölgesinde özellikle köpek popülasyonlarında bu hastalığın artış gösterdiği ya da ortaya çıktığı ve giderek arttığı, ivme kazandığı bizlere rapor edildi.

Karadeniz Bölgesi’nde devam eden proje çalışmalarımıza İnebolu’yu da dahil ettik. Bizlerde acaba bu güzide bölgemizde neler oluyor, nasıl bir sıkıntı var, nasıl bir çözüm önerisi üretilebilir, hastalığı nakleden sinekler nerededir? Bu sinekler insanlar ve köpekler için hangi tür parazitleri taşımaktadır? Bunları tespit etmek ve ön verileri oluşturmak için merkezimiz bünyesinde Leishmaniasis destekli bir proje geliştirdik” dedi.

“İç organlara zarar veren türleri ölümcül olabiliyor”
İnebolu’ya bugün geldiklerini anlatan Prof. Dr. Yıldırım, “İlk örnekleri almak için kırsal bölgelere tuzaklar kurduk. 3-4 gün boyunca burada çalışmalarda bulunacağız. Daha sonraki süreçte bu hastalığın epidemiyoloji olarak tabir ettiğimiz hastalığın seyri hakkında, bilimsel anlamda neler yapılması gerektiğini gösteren fotoğrafı çekmek istedik. Takip eden süreçte inşallah bölgede korunma, kontrol yöntemleri, köpekler ya da kum sinekleri boyutunda neler olması gerekir, neler yapılması gerekir bunlarla ilgili detaylı bir çalışma yapmak istiyoruz. Bu hastalığın çeşitli tipleri var. Deri tipi olan şark çıbanı olarak ta bilinir. Güneydoğu bölgelerimizde çok yoğun görülüyor. Küçük sivilce olarak başlayıp daha derinleşen yaralar oluşur.

Sonra daha büyük yaralar haline gelir, iyileşmeyen bir yaraya dönüşür. Bunlar çok yaygın. Diğeri de iç organlara tutunanı vardır. Parazitin farklı türleri vardır. İç organa tutunan hastalık, daha şiddetli seyredebilir. Genellikle karın şişliği, yüksek ateş, lenf yollarının şişmesi, vücut ağrıları gibi şikayetler ortaya çıkar. Bu belirtiler görülünce hastaneye gelebilirler. Hastanede tetkikler yapılır. Özellikle bu hastalığın görüldüğü bölgelerde bu tip şikayetleri olan bireylerin sağlık kuruluşlarına mutlaka başvurması gerekiyor.

Diğer yandan bu hastalığın bölgede olup olmadığının bilinmesinde köpekler devreye giriyor. İç organlara zarar veren hastalık, köpek ve insanlar arasında müşterek seyreder. Bu hastalığı da kum sineği olarak tabir ettiğimiz, kan emici sinekler naklediyor. Köpekten alır insana verir, insandan alır köpeğe verir. Köpekte de şiddetli lezyonlar oluşabilir, ölüme kadar götürebilir. Bizlerde bununla ilgili hem köpekleri hem de insan sağlığı boyutunda neler yapılması gerektiğini araştırıyoruz.

Bu ön çalışmalar neticesinde bunları ortaya çıkarmayı hedefliyoruz. İç organlara zarar veren türlerde tedavi gecikirse hastalık ölümcül seyredebilir. Bu açıdan insanlarımız artık günümüzde çok bilinçli. Birçok sağlık kuruluşu ve hastanelerimiz, geçmişteki gibi değil birçok yerde bu tür analizler yapılıyor, bu tür teşhisleri kopabilecek yeterli düzeye sahip sağlık kuruluşlarımız var. İnsanlarımızın bilinç düzeyini bizlerde dikkat çekerek arttırmaya çalışıyoruz. Bu tür belirti ön basamaklarını gördüklerinde gidip hastaneye başvurduklarında tedavisi olabilecek hastalıktır ama yeter ki bunun farkında olalım, gecikmeyelim” diye konuştu.

“Karadeniz’de son yıllarda bu hastalık görülmeye başlandı”
Yıldırım, şöyle konuştu: “Karadeniz’de son yıllarda bu hastalık üzerine muhtemelen bazı taşıyıcı bireylerde gelebilir ya da köpek boyutunda taşıyıcı sinekte gelebilir. Sinek vardır ama o bölgede hastalık yoktur ama taşıyıcı gitmiştir ama klinik belirti her zaman ortaya çıkmamış olabilir. Sinek kanından aldığında diğer bireylere bulaştırdığında onlarda klinik belirti ortaya çıkabilir. Bu bölgede de bu hastalığın ortaya çıkması belki böyle olabilir. Bunu araştırıyoruz”

“Bu tip hastalıklar dönem dönem pandemiye dönüşebiliyor”
Bu tip hastalıkların dönem dönem pandimeyi dönüşme ihtimalinin olduğunu belirten Yıldırım, şunları kaydetti: “Bu hastalığın aşısı insanlarda yok zaten ama köpeklerde hastalığın aşısı üretildi. Yurt dışı menşeli aşısı var. Tam ekti düzeyi ülkemiz için ne kadar olur, buna bakılması lazım. Aynı korona virüste olduğu gibi bu tip hastalıkların dönem dönem pandemiye dönüşme ihtimali olabilir. O açıdan özellikle bizler Veteriner Fakültesi veya Merkezimiz bünyesinde köpeklerde esasında insan sağlığını da etkileyecek yerli üretim bir aşının geliştirme noktasında çalışmamız bulunuyor. İnşallah takip edilen seneler içerisinde önümüzdeki dönemlerde prototipini ortaya çıkartabiliriz”

Araştırmaya ERVEK Müdürü Prof. Dr. Alparslan Yıldırım, ERÜ Veteriner Fakültesi Parazitoloji Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Arif Çiloğlu, Doç. Dr. Zuhal Önder ve Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Yusuf Özbel (Türkiye Parazitoloji Derneği Başkanı) ve Prof. Dr. Seray Töz, 19 Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Klinik Öncesi Bilimler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zafer Pekmezci ve İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Didem Pekmezci ile KÜ Veteriner Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Öğretim Üyesi Mübeccel Atelge yer alıyor.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
23°
az bulutlu
Namaz Vakti 25 Temmuz 2021
İmsak 03:54
Güneş 05:41
Öğle 13:10
İkindi 17:06
Akşam 20:29
Yatsı 22:08
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30