banner198

banner327

banner356

banner197

banner326

banner355

Yanlış politikalar balıkları vuruyor

Endüstriyel balıkçılık ve yanlış politikalar nedeniyle denizlerde balık popülasyonu tehdit altında. Prof. Dr. Düzgüneş, “Gelecekte daha az balık avlayacağız, av sezonları kendiliğinden daha erken bitecek” dedi.

GÜNDEM 22.11.2021, 21:38
11
Yanlış politikalar balıkları vuruyor

Kirlilik başta olmak üzere kâr hırsı deniz ekosistemlerini olumsuz yönde etkilemeye devam ediyor. Her geçen gün sayıları azalan balık türleri ve stoklarına karşın artan endüstriyel balıkçılık, krize dönüşüyor. Tıpkı endüstriyel tarımda olduğu gibi daha yüksek verim ve daha çok kâr sağlamak için girilen bu tüketim döngüsü üretimde azalma, balıkçıların refah kayıpları ve biyoçeşitlilikte azalma olarak geri dönüyor.

Ülkedeki balık üretiminin yüzde 90’ı endüstriyel avcılıktan elde ediliyor. Her geçen gün tükenen balık stokları küçük ölçekli kıyı balıkçılar için geçim derdi, yurttaş için ise gıda krizi anlamı taşıyor. Endüstriyel balıkçılığı ve buna ilişkin yapılması gerekenleri Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Balıkçılık Yönetimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertuğ Düzgüneş ile konuştuk.

Yerel balıkçı teknesinin yılda avlayabildiği balığı neredeyse bir günde avlayabilecek kapasiteye sahip olan trollere karşı balıkçı nasıl mücadele edecek?

Türkiye balık üretiminin yüzde 90’ı endüstriyel avcılıktan elde ediliyor. Av gücünün büyük bir kısmını oluşturan gırgır ve trol gemilerinin sayıca önemli bir kısmı Karadeniz’de bulunuyor. Av sezonu başlayınca (1 Eylül-15 Nisan) diğer denizlerdeki limanlara kayıtlı gırgır teknelerinin de gelmesiyle boyu 20 metrenin üzerinde 742 gırgır teknesi Karadeniz, İstanbul Boğazı ve Marmara denizinde hamsi, istavrit ve diğer göçmen balıkları avlamaya çalışıyor. Balık üretimi azaldıkça küçük-büyük balıkçı ve hatta kıyılarda avlanan oltacılar daha fazla birbirleriyle çatışmak durumunda kalacak.

Endüstriyel balıkçılık, yerel balıkçılığı nasıl etkiliyor?

Kıyı sularında avcılık yapan büyük balıkçı tekneleri kıyı sularında beslenme göçü yapan balık sürüleri henüz büyümeden avlanıyor, geleceğin yumurta verecek bireyleri genç yaşta stoktan çekiliyor. Gırgır ve trol ağlarından çıkan balıklar incelendiğinde küçük balıklardan oluştuğu, seçilmeden avlandıkları görülüyor. Kullanılan av araçlarının hem büyüklük ve hem de tür seçiciliği neredeyse yok. Özellikle 150 metrenin üzerinde derinliğe sahip plan gırgır ağlarının zemine değerek dip balıkları ve diğer türleri avlamasının “gırgır ağlarıyla avcılık” evrensel kurallarına uyan bir yönü bulunmuyor. Yıllardır kullanılan gırgır ağlarının tercih edilmemesi, habitat kaybı ve biyoçeşitliliğin azaltılması olarak stoklarımıza ve ekosisteme çok büyük zararlar verdi.

Yapılan bu vahşi avcılığın balık türlerine nasıl bir etkisi oldu?

Karadeniz diğer denizlerden gelen göç eden balıklar beslenme alanı. Karadeniz’de balık türlerinin sayısı az ama bollukları çok yüksek. Akdeniz’e doğru gidildikçe tür sayısı artar ama her bir türün bolluğu azalır. Bu nedenle Karadeniz’deki besin zinciri kısa ve bu zinciri oluşturan tüm halkalar diğer denizlerdeki besin zinciri halkalarına göre çok daha önemli. Bu halkaların en önemlileri hamsi, istavrit, mezgit, barbunya ve beslenme göçü yapan lüfer gibi diğer türlerin yavrularıdır. Bunların miktarlarındaki azalma, bu türlerle beslenen diğer büyük türlerin de yeterli yem balığı bulamamaları, büyüyememeleri ve ortamı terk ederek başka bölgelere göç etmeleri sonucunu doğurmakta. Nitekim 1980’li yılların sonunda hamsi ve istavrit popülasyonunu etkileyen taraklı medüz çoğalmasından sonra balık üretimimizi oluşturan diğer türlerin de paralel azalmalar göstermesinin nedeni budur.

Balıkçılığa ilişkin ne gibi düzenlemeler getirilmeli?

•Su ürünleri avcılığını düzenleyen tebliğ gözden geçirilmeli, sadeleştirilmeli, gırgır ve trol avcılık sahaları yeniden düzenlenmeli.

•Üreme aşırı avcılığına son verilmeli. Kalkan gibi bazı türlerin avcılığı 3-5 yıl tamamen yasaklanmalı.

•Biyolojik koridor olarak Çanakkale Boğazı, Marmara denizinde iki boğazı birleştiren bir hat içinde ve İstanbul Boğazında her türlü avcılık yasaklanmalı. Bu önlem balık göçlerinin sağlıklı bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak.

Denizdeki temel sorunlar neler

Prof. Dr. Düzgüneş, denizlerdeki başlıca sorunları şöyle sıraladı:

•Çevre sorunları ve kirlilik

•Derin deşarj sistemleri, ön arıtma yöntemleri uygulandığı gerekçesiyle deniz bırakılan evsel atıklar

•Plansız, alt yapısız yerleşim politikaları

•Nehir havzaları üzerine inşa edilen hidroelektrik santralları

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
13°
açık
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:27
Güneş 07:58
Öğle 12:53
İkindi 15:17
Akşam 17:38
Yatsı 19:03
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7