TBMM Genel Kurulu’nda görüşülen “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, Meclis’te grubu bulunan tüm siyasi partilerin ortak iradesiyle yasalaştı. Oylamaya katılan 382 milletvekilinin tamamı düzenleme için “evet” oyu kullandı.
Kanunla birlikte şehit yakınları, gaziler, vazife malulleri ve terörle mücadele kapsamında yaralananların mali ve sosyal haklarında kapsamlı değişiklikler yapıldı.
ŞEHİT ANNE VE BABALARININ AYLIKLARINA ASGARİ ÜCRET GÜVENCESİ
Yeni düzenlemeyle, hayatını kaybeden tüm vazife malullerinin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın net asgari ücretin altında kalmaması yasal güvenceye bağlandı.
Böylece daha önce 7-9 bin lira seviyesinde olan aylıkların toplamı 14 bin 37 liraya, 15-16 bin lira seviyesinde bulunan aylıkların ise 21 bin 500 liraya yükselmesi öngörüldü.
Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda yapılan değişiklikle, kapsama ilişkin sınırlamalar kaldırılarak kategorik ayrım yapılmaksızın tüm vazife malullerinden hayatını kaybedenlerin anne ve babalarına bağlanacak toplam aylığın bir aylık net asgari ücretten az olmaması sağlandı.
GAZİLERİN AYLIKLARI ARTIRILDI
Kanun kapsamında gazilerin aylıklarında da önemli artışlar yapıldı.
Maluliyet derecelerine göre gazilere en az 58 bin 590 ila 68 bin lira arasında aylık ödenmesi, maluliyet derecesi ağır olan gazilerin aylığının ise 86 bin liraya yükselmesi öngörüldü.
Bakıma muhtaç gazi ve malullere daha önce net asgari ücretin 2 katı olarak yapılan ek ödeme de net asgari ücretin 2,5 katına çıkarıldı. Evde bakım yardımı alan gazilere ödenecek tutar 70 bin 187 liraya yükseltildi.
ERBAŞ, ER, GÜVENLİK KORUCUSU VE ÖĞRENCİLERE TABAN AYLIK
Düzenlemeyle vazife malulü erbaş ve erler, güvenlik korucuları, askeri öğrenciler ve sivillerin aylıklarının hesaplanmasında esas alınan dereceler yükseltildi.
Buna göre aylıklar, eğitim durumuna bakılmaksızın en az 10’uncu derecenin 1’inci kademesi üzerinden hesaplanacak. En az 4 yıllık yükseköğrenim mezunlarında ise 8’inci derecenin 1’inci kademesi esas alınacak.
İlgililerin daha yüksek aylık bağlanmasına ilişkin hakları saklı tutulurken, bağlanacak aylıkların 35 bin 398 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutardan az olmaması hükme bağlandı. Hak sahiplerinin aylıkları da belirlenecek tutarın hisseleri oranında hesaplanacak.
Derece yükselmelerinde yükseköğrenim mezunu gibi işlem yapılacak. Dördüncü derece için 2 bin 100, üçüncü derece için 2 bin 200, ikinci derece için 3 bin ve birinci derece için 3 bin 600 ek gösterge rakamı esas alınacak.
Hüküm kapsamında ilgililere yapılacak fazla ödemeler, faturası karşılığında Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından Hazineden tahsil edilecek.
15 TEMMUZ GAZİLERİNE DE AYLIK BAĞLANACAK
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de 15 Temmuz darbe girişimi sırasında yaralanmasına rağmen maluliyet derecesi alamayan kişilere yönelik oldu.
15 Temmuz gecesinde yaralanıp malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılan gazilere aylık bağlanacak. Bu kapsamda bağlanacak aylığın kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte 28 bin 76 lira olması, gösterge artışlarına bağlı olarak ilerleyen dönemde yükselmesi öngörüldü.
Bu kişiler, aylık hakkının yanı sıra muharip gazilere tanınan ücretsiz seyahat, elektrik ve su kullanımında indirim gibi diğer sosyal haklardan da yararlanabilecek.
TERÖRLE MÜCADELEDE YARALANANLARA YENİ AYLIK HAKKI
Terörle mücadele sırasında yaralanmasına rağmen mevcut mevzuattaki derece sınırları nedeniyle malul sayılmayan kamu görevlileri ve siviller için de yeni bir aylık hakkı getirildi.
Terör eylemleri nedeniyle yaralanan ancak ilgili mevzuata göre malul sayılmayan, buna karşılık Nizamname hükümleri kapsamında derece tespiti yapılan kişilerin gösterge tabloları güncellenerek aylıklarının artırılması sağlanacak.
Terörle mücadelede yaralanıp maluliyet derecesi alamayan ve engellilik durumları derecelendirilemeyen yaralılara da gerekli şartları taşımaları halinde 28 bin 76 lira tutarında aylık bağlanacak.
KAPSAMA HANGİ PERSONEL VE YARALANMALAR GİRECEK?
Terörle mücadele görevlerinin yerine getirilmesi sırasında yaralanan ancak mevcut mevzuata göre malul sayılmayan personele yönelik geçici düzenlemeyle, 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanması esası getirildi.
Düzenlemenin kapsamına Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında görev yapan erbaş ve erler dahil askeri personel, Milli İstihbarat Teşkilatı mensupları, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, askeri öğrenciler ve güvenlik korucuları alınacak.
Terör eylemleri sonucu ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya patlayıcı mühimmatın vücutta penetran yaralanmaya neden olması da kapsamda olacak. EYP, mayın, havan, roket ve el bombası gibi mühimmatların yanı sıra patlama basıncı ve termal etkiler nedeniyle meydana gelen yaralanmalar da düzenlemeden yararlanabilecek.
Terör örgütü mensuplarının kesici, delici ve ezici yakın muharebe saldırıları sonucunda meydana gelen yaralanmalar da kapsama dahil edildi.
YARALANMANIN NİTELİĞİ İÇİN SAĞLIK KURULU RAPORU ŞARTI
Aylık bağlanabilmesi için olay tarihindeki yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olmaması gerekecek.
Ayrıca mevcut sağlık durumu ile olay tarihindeki yaralanma arasında illiyet bağı bulunduğunun, aralarında en az bir adli tıp uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi şartı aranacak.
Şartları sağlayanlara Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Bu kapsamda yapılan ödemeler, faturası karşılığında Hazine tarafından SGK’ye aktarılacak. İlgililer, aylık hükümleri dışında 1005 sayılı Kanun kapsamında gazilere sağlanan diğer sosyal ve özlük haklarından da yararlanabilecek.
BAŞVURULAR İÇİN BİR YILLIK SÜRE
Düzenleme, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar açısından bir defaya mahsus uygulanacak.
Başvuruların, kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde olay tarihinde görev yapılan kurumlara yapılması gerekecek.
Daha sonra malul oldukları tespit edilen kişilere ise vazife malullüğü hükümleri uygulanacak ve bu madde kapsamında bağlanan aylıkları kesilecek.
ER VE ERBAŞLARIN YENİDEN MUAYENE YAŞI 55 OLDU
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikle, vazife malulü er ve erbaşların durumlarında meydana gelen değişiklikler nedeniyle yeniden muayene hakkına ilişkin yaş sınırı da yeniden düzenlendi.
Buna göre yeniden muayene hakkı için yaş haddi, 55 yaşın doldurulduğu tarih esas alınarak belirlenecek.
15 TEMMUZ VE TERÖR EYLEMLERİNDE YARALANAN SİVİLLER DE KAPSAMDA
FETÖ’nün 15 Temmuz’daki darbe teşebbüsü, terör eylemleri ve bu eylemlerin devamı niteliğindeki olayların ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesine yardımcı oldukları sırada yaralanan kamu görevlileri ve siviller için de yeni bir düzenleme yapıldı.
Malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayan kişilere, düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 17 bin 135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucu bulunacak tutarda aylık bağlanacak.
Bu kapsamda Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen aylıklar, faturası karşılığında iki ay içinde Hazineden tahsil edilebilecek.
BAKAN GÖKTAŞ: YENİ BİR DÖNEMİN KAPILARINI ARALIYORUZ
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da düzenlemeye ilişkin sosyal medya hesabından açıklama yaptı.
Göktaş, şehit aileleri ve gazilerin haklarını güçlendiren düzenlemeyle yeni bir dönemin başladığını belirterek, “Şehitlerimizin bizlere emaneti kıymetli ailelerinin ve vatanımız uğruna canlarını ortaya koyan kahraman gazilerimizin haklarını güçlendiren yeni bir dönemin kapılarını aralıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Tüm şehitlerin anne ve babalarına ödenen aylıkların asgari ücretin altında kalmayacak şekilde iyileştirildiğini belirten Göktaş, 15 Temmuz gazilerine aylık bağlanacağını da vurguladı.
Göktaş, “15 Temmuz ve terörle mücadelede yaralanıp malul sayılmayan ancak derece tespiti yapılarak aylık bağlananların aylıklarını artırıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Bakan Göktaş ayrıca ağır engelli gazilere ödenen bakım aylığının da artırıldığını bildirdi.
DÜZENLEMELER NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Kanunda yer alan düzenlemelerden bazıları yayımını takip eden ödeme döneminden geçerli olmak üzere yürürlüğe girecek.
Terörle mücadele sırasında yaralanan ve malul sayılmayanlara yönelik düzenlemelerin ise 1 Eylül 2026'dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörüldü.
15 Temmuz darbe girişimi ile terör eylemleri kapsamında yaralanan ve yeni düzenlemeden yararlanacak kişilere ilişkin aylık uygulaması ise kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren uygulanacak.
Böylece yeni kanunla birlikte şehit aileleri, gaziler, vazife malulleri ve terörle mücadelede yaralananların aylık, bakım yardımı, sosyal haklar ve yeniden muayene süreçlerinde kapsamlı değişiklikler hayata geçirilmiş olacak.