banner198

banner197

Asırlık okul görüntüsüyle hayranlık uyandırıyor

Kocaeli'de 1873 yılında dönemin Ermenilerini eğitim yoluyla Protestanlaştırmak için kızlara yönelik açılan Bardızak Amerikan Koleji, 106 yıldır kullanılmıyor. 60 dönümlük arazı üstüne kurulan, günümüzde ise atıl durumda olan okul, terk edilmiş görüntüsüyle hayranlık uyandırıyor.

YAŞAM 22.06.2021, 12:50 22.06.2021, 14:09
61

Kocaeli'nin Başiskele ilçesinde bulunan 'Bardızak Amerikan Koleji', diğer bir ismiyle 'Bitinya Program Yüksekokulu', dönemin Ermenilerini eğitim yoluyla protestanlaştırmak için 1873 yılında Amerikalılar tarafından açıldı. 'Gregoryen' mezhebinden olan Bardızaklı Ermeniler için bölgede ilk olarak 1856 yılında Protestan Kilisesi açan Amerikalılar, daha sonra ise görevlendirdikleri rahip aracılığıyla Bardızak Amerikan Kolejini kurdu. Samanlı dağları eteklerindeki 60 dönümlük arazi üzerine kurulan okul, 1898 yılında tam teşekküllü kampüs haline geldi ve bünyesinde kreş, bebek bakım evi, ilkokul, yetim evi ve meslek okulu binalarını barındırdı. Aynı zamanda, kampüste tüm bunlara ek olarak okula ait sarnıç, çamaşırhane, kitaplık ve matbaa da kuruldu. Okul, 1915 yılındaki tehcir (zorunlu göç) sonrasında İstanbul’a taşınarak, Üsküdar Amerikan Kız Lisesi olarak eğitime devam etti.

Yıllardır atıl durumda
60 dönüm arazi üzerine kurulan bu okuldan günümüze sadece ibadethane (şapel), lojman ve sarnıç kısmı ulaştı. Yıllar içerisinde kullanılmadığı için atıl durumda kalan okul, terk edilmiş görüntüsüyle de hayranlık uyandırıyor.
Okulun, eğitim yoluyla Protestanlığı yaymak için kurulduğunu belirten Başiskele Kaymakamlığı Proje Koordinasyon Merkezi Direktörü Emin Öztürk, kolejin tarihini anlamak için, demografik yapısına değinmenin çok önemli olduğunu kaydetti.

Tarihte yer bulan 'kanal projesine' değinen Öztürk, sözlerine şöyle devam etti:"Marmara Denizi'ni, Sapanca Gölü üzerinden Sakarya nehrine bağlama projesidir bu. Romalılardan bu yana süregelen bir proje. Fakat Sultan 3. Murat döneminde veziri azam Koca Sinan Paşa, bunu projelendirmiş. Bu projeyi hayata geçirmek için birçok insan gücüne ihtiyaç duyulmuş. Bu nedenle Doğu Anadolu’dan, İç Anadolu’dan Ermeni ustalar, Rumlar ve Türk askerleri buraya getirilmiş.

Yaklaşık 30 bin kişilik amele ordusu oluşturulmuş. Fakat ilerleyen süreçlerde proje yürümemiş. Daha sonra Anadolu’da Celali isyanları baş göstermiş. Politika gereği devlet buraya gelen Ermenileri geri göndermemiş. Ermeniler ise burada Bahçecik (Bardızak), Akmeşe (Armaş) ve Arslanbey'e yerleşmiş. Zamanla buranın nüfusu artmaya başlamış. Özellikle diğer ülkelerden, İran'dan kaçan Ermeniler de buraya yerleşmiş. Osmanlı devleti de 17,18 ve 19. yüzyıllarda buraya imtiyaz fermanları yayınlamış. Bu bölge bu sayede ticaret merkezi haline gelmiş"

"Önce kilise, sonra okul açıldı"
Geçmiş dönemde yaşayan Ermenilerin, Gregoryen’ mezhebine sahip olduğunu söyleyen Öztürk, Board Misyoner isimli Amerikan kuruluşunun Rahip Justin W. Parsons’ı görevlendirdiğini ve bu sayede bölgede 1856 yılında ilk olarak Protestan Kilisesinin açıldığını dile getirdi. Rahip Parsons’ın kilisenin ardından 1860’lı yıllarda da kız okulu açmak için kolları sıvadığını anlatan Emin Öztürk, okulun 20 kız öğrenci ile açıldığını, zaman içerisinde ise genç öğretmen kadrosuyla okulun çehresinin değiştiğini ve derslerin çeşitlendirildiğini kaydetti.

Okul, Ermeni çetelere yataklık yapmış
Okuldaki eğitim faaliyetlerinin, 1915 yılına kadar sürdüğünü anlatan Öztürk, "Ondan sonra 1. Dünya Savaşı patlak vermiş. Daha sonra 'tehcir' dediğimiz zorunlu göç başlamış. Ermeniler Suriye’nin Deyrizor bölgesine gönderilmiş. Okul da faaliyetlerini sonlandırarak Adapazarı'na, daha sonra da İstanbul'a taşınmış. Üsküdar Kız Amerikan Lisesi olarak faaliyetlerine devam etmiş.

Bu okul ne yazıktır ki, 1915’li yıllardan önce birçok Ermeni çeteye yataklık yapıyor. Bu tabii ki de Yunanlar ve İngilizlerin genç Ermenileri kışkırtmasıyla oluyor. Yaşlılar bu durumu kabul etmek istemiyorlar ama genç Ermeniler kışkırtılıyor. Türk ve Müslüman halka saldırılarda bulunuyorlar. Osmanlı devleti de 1915'te tehcir dönemine başlıyor" diye konuştu.

"Ayakta kalmaya direniyor"
Binanın yıllardır atıl durumda olduğunu ifade eden Öztürk, "Bu bina 1915 yılından bu yana kullanılmadığından dolayı şu anda atıl durumda. Fakat yine de yıllara rağmen ayakta kalmaya direniyor. Özel mülk olduğu için de resmi çalışmalar yapılamıyor" dedi.

Yorumlar (0)
Günün Anketi Tümü
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
SEDAŞ'tan memnun musunuz!
26°
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 25 Temmuz 2021
İmsak 03:54
Güneş 05:41
Öğle 13:10
İkindi 17:06
Akşam 20:29
Yatsı 22:08
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30