Sakarya Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Meral Yurtsever’in yürütücülüğündeki çevre odaklı araştırma projesi, TÜBİTAK-1001 Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı.
“Türkiye sahillerinin çöpleri, kaynakları, sonsuz kirletici ve mikrobiyal kompozisyonu ile uzamsal, zamansal ve istatistiksel analizi: Plastik kirliliğini örnekleme ve fraksiyonlamada standartlaşma ve harmonizasyon” başlıklı proje TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında kabul edildi. Proje, Türkiye kıyılarında çok bileşenli kirlilik baskısını bütüncül bir çerçevede ele almayı hedefliyor.
Proje kapsamında, sahil çöpleri ile birlikte mikroplastikler, mezoplastikler, ağır metaller, “sonsuz kimyasallar” olarak anılan PFAS’lar ve plastisferdeki mikrobiyal topluluklar zamansal–mekansal olarak birlikte değerlendirilecek. Çalışmada Türkiye kıyılarında bu bileşenleri eş zamanlı ve entegre biçimde ele alan kapsamlı yaklaşım eksikliğinin giderilmesi amaçlanıyor.
Saha çalışmaları seçilecek kıyı alanlarında yürütülecek. Örneklemede standardizasyonu güçlendirmek için 2025 yılında yine Prof. Dr. Meral Yurtsever ve Dr. Öğr. Üyesi Ulaş Yurtsever tarafından tescili alınmış faydalı model (Örnekleme Kepçesi) ile saha denemeleri yapılacak. Sahadan toplanacak numuneler üzerinde yapılacak enstrümantal analiz sonucunda elde edilen tüm veriler veri bilimi ve istatistiksel analizlerle değerlendirilecek olup, uzamsal-zamansal örüntüleri çıkarma, istatistiksel modelleme ile karar destek düzeyinde yorumlanabilir çıktılar üretilecek. Bu çıktılar ayrıca mekânsal haritalama ile sunulacak.
Dört deniz için tek protokol ve karar destek çıktıları
Projede, kıyı kirliliğinin çok bileşenli yapısını nicel olarak ortaya koymayı, kirleticiler arasındaki ilişkileri veri bilimi ve istatistik ekseninde analiz edecek ve açık veri haritalarıyla karar vericilere uygulanabilir bir bilimsel zemin sunulması da planlanmaktadır. Böylece atık ve kıyı yönetimi politikalarına doğrudan girdi üretecek mekansal risk çıktıları oluşturulması beklenmektedir.
Prof. Dr. Meral Yurtsever yürütücülüğündeki projenin ekibinde Prof. Dr. Nurtaç Öz, Doç.Dr. Berna Kırıl Mert, Prof.Dr. Sevcan Aydın, Prof.Dr. Sıddık Cindoruk, Prof. Dr. Ahmet Özgür Doğru ve Dr. Öğr. Üyesi Ulaş Yurtsever yer almaktadır.
