Dijital bankacılığın yaygınlaşmasıyla birlikte banka hesaplarının ve kredi kartlarının üçüncü kişilere kullandırılması, halk arasında “IBAN kiralama” olarak bilinen yeni bir dolandırıcılık yöntemi olarak öne çıkıyor. Dolandırıcılık ve suç örgütleri, yasa dışı gelirlerini kendi hesapları yerine başkalarına ait IBAN ve banka kartları üzerinden yönlendirerek izlerini gizlemeye çalışıyor.
Kolay para, komisyon veya kısa süreli kullanım gibi vaatlerle kandırılan kişiler, çoğu zaman farkında olmadan dolandırıcılık ve suç gelirlerinin aklanması gibi ağır suçların parçası haline geliyor.
AĞIR HUKUKİ SONUÇLAR DOĞURUYOR
Yetkililer, IBAN ve banka kartı kullandırmanın nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirildiğini ve bu durumun mahkumiyete kadar varan ciddi sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Hesaplar üzerinden yapılan her bir dolandırıcılık işlemi ayrı bir suç olarak yargılama konusu olabiliyor.
Dolandırıcılık suçunun “yüz kızartıcı suçlar” arasında yer alması nedeniyle, soruşturma sürecine giren vatandaşların lekelenmeme hakkı da zarar görebiliyor. Nitelikli dolandırıcılık suçlarında 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası ve adli para cezası öngörülüyor.
GENÇLER VE ÖĞRENCİLER HEDEFTE
Görüşlerine başvurulan Cumhuriyet Savcısı Baki Yiğit Çakmakkaya, özellikle gençlerin, öğrencilerin ve işsiz vatandaşların hedef alındığını belirtti. Çakmakkaya, “Acil para göndereceğim, hesabını kısa süreli kullanabilir miyim?”, “Komisyon kazanacaksın” gibi ifadelerin dolandırıcılık ağlarının en yaygın tuzakları olduğunu ifade etti.
Kolay kazanç vaatlerine itibar edilmemesi gerektiğini vurgulayan Çakmakkaya, “Bedava peynir fare kapanında bulunur” sözünü hatırlatarak, emek harcamadan gelir elde etme tekliflerine karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi.
BİLİMSEL ÇALIŞMALARA KONU OLDU
IBAN hesaplarının üçüncü kişilere kullandırılmasına ilişkin yargılamalarda yaşanan sorunlar, akademik çalışmalara da konu oldu. 2025 yılında hukukçular ve akademisyenler tarafından yürütülen multidisipliner çalışmalar kapsamında, Cumhuriyet Savcısı Baki Yiğit Çakmakkaya’nın ortak yazarlı olduğu “Banka Hesapları ve Kredi Kartlarının Üçüncü Kişilere Kullandırılmasının Dolandırıcılık Suçu Olarak Nitelendirilmesi Üzerine Değerlendirme” başlıklı makale, uluslararası hakemli Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi’nde yayımlandı.
Makale, uygulamada karşılaşılan sorunları akademik bakış açısıyla ele alırken, hukuki analizler, çözüm önerileri ve toplumsal farkındalık stratejileriyle dikkat çekiyor.
FARKINDALIK ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
Çakmakkaya, gençlerin bilinçlendirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Rekreasyon Anabilim Dalı bünyesinde 2025 yılında Doç. Dr. Cuma Ece ile akademik bilgilendirme faaliyetleri yürütüldüğünü, 2026 yılında ise etkinlik temelli farkındalık çalışmalarına ağırlık verildiğini ifade etti.
Bilişim ve dolandırıcılık suçlarına yönelik proje temelli akademik çalışmaların da devam ettiği bildirildi.
VATANDAŞLARA KRİTİK UYARILAR
Yetkililer, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için şu uyarılarda bulundu:
Banka hesabı, kredi kartı ve telefon hatları üçüncü kişilerle paylaşılmamalı.
Kolay para ve komisyon vaatlerine kesinlikle itibar edilmemeli.
Şüpheli durumlar derhal bankalara ve güvenlik birimlerine bildirilmeli.
Ayrıca dijital ve finansal farkındalık eğitimlerinin ilkokuldan itibaren verilmesi, ailelerin çocuklarının internet kullanımını denetlemesi ve gençlerin çevrimiçi dolandırıcılık yöntemlerine karşı bilinçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
YASAL DÜZENLEME ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
Cumhuriyet Savcısı Çakmakkaya, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde banka ve kredi kartlarının kötüye kullandırılmasına ilişkin yasal düzenleme çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
Bu kapsamda;
- Hesap ve kart sahiplerinin mağduriyetlerinin önlenmesi,
- Zincirleme suç hükümlerinin netleştirilmesi,
- Banka ve GSM operatörlerinin önleyici tedbirler almasının sağlanması,
- Yargı süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
ON BİNLERCE KİŞİ YARGILANIYOR
Açık kaynak verilerine göre yaklaşık 50 bin kişinin bu suçlardan hüküm giydiği, 30 bin kişinin ise yargılama sürecinin devam ettiği belirtiliyor. Dijital teknolojilerdeki hızlı gelişimin suç tiplerine de yansıdığını ifade eden Çakmakkaya, mevcut yasal düzenlemelerin bu hızla baş etmekte zorlandığını dile getirdi.
Adalet Bakanlığı, Hâkimler ve Savcılar Kurulu, YÖK ve İçişleri Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların koordineli çalışmasının önemine dikkat çeken Çakmakkaya, merkez ve taşrada kurulacak komisyonlarla yeni suç türlerine karşı daha etkin mücadele edilebileceğini belirtti.
“TOPLUMSAL BİLİNÇ EN GÜÇLÜ SAVUNMA”
Cumhuriyet Savcısı Çakmakkaya, “Toplumun bilinçlendirilmesi, dolandırıcılık ve suç gelirlerinin aklanması gibi ağır suçlara karşı en etkili savunmadır. Hesap ve kart bilgilerini korumak herkesin sorumluluğudur” diyerek vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu.
Yasal düzenlemelerin hızlı ve kapsayıcı şekilde ele alınması gerektiğini vurgulayan Çakmakkaya, dolandırıcılık dosyalarının yeniden değerlendirilmesi ve infaz süreçlerinin gözden geçirilmesinin hukukun gelişimi açısından önemli bir adım olacağını ifade etti.