Sakarya’da şeker pancarı üreticilerinin Adapazarı Şeker Fabrikası’nın işletme hakkının Bor Şeker’e devredilmesinin ardından yaşadığı sorunlara bir tepki de Yeni Parti Sakarya İl Başkanlığı’ndan geldi. Ürünlerin Niğde’ye taşınması, nakliye ücretlerinin ödenmemesi, yüksek fire kesintileri, polar ölçümleri ve geciken ödemeleri gündeme taşıyan Yeni Parti Sakarya İl Başkanlığı, "Sakarya'nın çiftçisi sahipsiz değildir. Üreticimizin haklı taleplerinin takipçisi olacağız" açıklaması yaptı.
Yeni Parti Sakarya İl Başkanlığı'ndan yapılan açıklama şöyle:
"Adapazarı Şeker Fabrikası üzerinden yürütülen süreçte Sakaryalı pancar üreticilerimiz ciddi bir mağduriyetle karşı karşıyadır. Çiftçimizin emeği, ürünü ve alın teri korunmalıdır!
Bir dönem çiftçimizin ortak olduğu, Sakarya ekonomisinin ve tarımsal üretiminin önemli değerlerinden biri olan Adapazarı Şeker Fabrikası’nın özelleştirilmesiyle başlayan süreç, bugün şeker pancarı üreticilerimizi büyük bir belirsizliğin ve ekonomik mağduriyetin içine sürüklemiştir.
Edindiğimiz bilgilere göre Yıldız Holding bünyesindeki Ülker Grubu, 2026 yılı başında Sakaryalı üreticilerle pancar ekim sözleşmeleri imzalamış; ancak yılın ortasında alınan kararla fabrikanın arazisi kendisinde kalmak üzere işletme hakkını, sözleşme kapsamında ektirilen pancarı ve Adapazarı bölgesine ait pancar ekim kotasını Niğde merkezli Bor Şeker’e devretmiştir.
Bu kararın sonuçlarını ise bugün Sakaryalı çiftçimiz yaşamaktadır.
Sakarya’da üretilen şeker pancarının yaklaşık 700 kilometre uzaklıktaki Niğde’ye taşınmak zorunda bırakılması, başlı başına ciddi bir lojistik ve maliyet sorunu yaratmıştır. Ancak üreticinin mağduriyeti yalnızca nakliye meselesinden ibaret değildir.
Çiftçilerimizin aktardığı başlıca mağduriyetler şunlardır:
1. Nakliye sorunu ve tarlada kalan ürünler
Sözleşme hükümlerine göre pancarın Bor Şeker’in Niğde’deki tesislerine taşınması fabrika tarafından karşılanmalıdır. Ancak mesafe ve artan nakliye maliyetleri nedeniyle yeterli sayıda kamyonun temin edilemediği, bu nedenle pancarların tarlada kaldığı ifade edilmektedir. Kendi imkânlarıyla nakliye aracı tutarak ürününü gönderen üreticilere ise nakliye bedelinin taahhüt edilmesine rağmen henüz ödenmediği belirtilmektedir.
2. Pancar firesinde ciddi artış iddiası
Sakarya’dan Niğde’ye gönderilen pancarlarda normal şartlarda yüzde 5-10 civarında olması beklenen toprak ve fire kesintilerinin yüzde 20-50 seviyelerine ulaştığı çiftçilerimiz tarafından dile getirilmektedir.
Bu oranlardaki kesintiler, üreticinin aylarca emek vererek yetiştirdiği ürünün önemli bir bölümünün karşılıksız kalması anlamına gelmektedir. Üreticilerimiz, yapılan fire hesaplamalarının şeffaf biçimde denetlenmesini ve bağımsız olarak incelenmesini istemektedir.
3. Şeker oranı (polar) ölçümlerine ilişkin soru işaretleri
Pancarın satış bedelini belirleyen önemli kriterlerden biri de polar adı verilen şeker oranıdır. Sakarya pancarının bölgesel özellikleri nedeniyle polar değerlerinin farklılık gösterebildiği bilinmektedir. Ancak üreticilerimiz, Niğde’de yapılan ölçümlerde değerlerin daha düşük çıktığını ve bunun sonucunda kendilerine ödenecek bedelin azaltıldığını ifade etmektedir.
Ölçüm süreçlerinin şeffaflığı, doğruluğu ve denetlenebilirliği konusunda ciddi soru işaretleri bulunmaktadır.
4. Üreticinin parasının zamanında ödenmemesi
Sözleşme hükümlerine göre peşin alım şartıyla anlaşan Sakaryalı üreticinin, pancarını teslim etmesini takip eden 15 gün içerisinde ürün bedelinin tamamını alması gerekmektedir.
Ancak çiftçilerimiz, bir ay önce teslim ettikleri pancarların dahi bedellerinin henüz hesaplarına yatırılmadığını belirtmektedir.
Nakliye masraflarını karşılamakta zorlanan, üretim için borçlanan ve yeni sezon hazırlıklarını yapması gereken çiftçimizin parasını zamanında alamaması, mağduriyeti daha da ağırlaştırmaktadır.
SORUYORUZ!
· Sakarya’nın şeker pancarı üreticisi, sözleşme imzaladığı bir fabrikanın işletme hakkının başka bir şirkete devredilmesinin sonuçlarına neden katlanmak zorunda bırakılmıştır?
· 700 kilometre uzaktaki bir tesiste üretim yapılmasının lojistik ve ekonomik sonuçları hesaplanmadan bu karar nasıl alınmıştır?
· Tarlada bekleyen pancarın, ödenmeyen nakliye bedellerinin ve yüksek fire kesintilerinin sorumluluğunu kim üstlenecektir?
· Üreticinin pancarına uygulanan polar ve fire ölçümlerini kim, nasıl denetlemektedir?
· Sözleşmede belirtilen ödeme takvimine neden uyulmamaktadır?
TALEPLERİMİZ NETTİR!
Sakaryalı pancar üreticisinin mağduriyeti derhal giderilmelidir.
1. Tarlada bekleyen pancarların bir an önce taşınması için yeterli nakliye organizasyonu sağlanmalıdır.
2. Üreticinin kendi imkânlarıyla yaptığı nakliye masrafları eksiksiz ödenmelidir.
3. Fire ve polar ölçümleri bağımsız ve şeffaf biçimde denetlenmeli, haksız kesintiler varsa derhal düzeltilmelidir.
4. Teslim edilen pancarların sözleşmede belirtilen süre içerisinde bedelleri üreticilerin hesaplarına yatırılmalıdır.
5. Adapazarı Şeker Fabrikası’nın işletme hakkının devri ve bu devrin Sakarya tarımına etkileri kamuoyuna açık biçimde açıklanmalıdır.
Adapazarı Şeker Fabrikası yalnızca bir sanayi tesisi değildir. Bu fabrika; Sakarya’nın tarımsal hafızası, üretim kültürü, çiftçisinin emeği ve kent ekonomisinin önemli bir parçasıdır.
Özelleştirme politikalarının sonucunda bugün gelinen noktada, fabrikanın işletme hakkı ve üretim sürecine ilişkin kararlar alınırken Sakaryalı çiftçinin haklarının ve bölgenin tarımsal geleceğinin yeterince gözetilmediği yönünde ciddi kaygılar bulunmaktadır.
Üstelik fabrikanın bulunduğu arazinin ekonomik değeri ve geleceğine ilişkin tartışmalar da Sakarya kamuoyunun dikkatle takip etmesi gereken bir konudur.
Bizim için mesele yalnızca şeker pancarının fiyatı değildir. Mesele, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi, toprağından kopmaması ve gelecek yıl yeniden üretim yapabilecek gücü koruyabilmesidir.
Çiftçi üretmeden ülke kalkınamaz. Üreticinin alın teri korunmadan tarımda sürdürülebilirlik sağlanamaz.
Sakarya’nın çiftçisi sahipsiz değildir. Bizler, üreticimizin haklı taleplerinin takipçisi olacak; yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi ve sorumluların kamuoyuna açıklama yapması için mücadelemizi sürdüreceğiz.
Sakarya’nın emeğine, çiftçimizin alın terine ve Adapazarı Şeker Fabrikası’nın geleceğine sahip çıkıyoruz!
Kamuoyuna saygıyla duyurulur."
