Sanal POS kararı çoğunlukla ilk ayın koşullarına bakılarak verilir. Kurulum ücreti var mı, başvuru ne kadar sürer, entegrasyon ne zaman tamamlanır. Bu soruların hepsi geçerlidir, ancak ortak bir özellikleri vardır: cevapları bir kez yaşanır. Sözleşmenin gerçek ağırlığı bir kez yaşanan maddelerde değil, her ay tekrar eden ve çoğu zaman ancak ayrılmak istediğinizde görünür hale gelen maddelerde birikir.
Görüşme masasında netleştirilmesi gereken beş madde şudur: taahhüt süresi, erken fesih koşulları, işlem verisinin dışa aktarım hakkı, komisyon oranının hangi usulle değişebildiği ve destek yanıt süresinin ölçülebilir bir taahhüt olup olmadığı. Beşi de imza gününde soyut durur. Karşılıkları ikinci yılda, işlem hacmi değiştiğinde ve sağlayıcı değiştirme ihtimali masaya geldiğinde ortaya çıkar.
Neden bu maddeler ilk ayda değil ikinci yılda okunur
İmza anında elinizde en fazla pazarlık gücü, en az bilgi vardır. İkinci yılda tam tersi geçerlidir: sağlayıcının nasıl çalıştığını, hangi durumda ne kadar sürede döndüğünü ve işlem verinizin nerede biriktiğini artık bilirsiniz, ama sözleşme çoktan yürürlüktedir. Sözleşme okuma disiplininin işlevi bu makası olabildiğince kapatmaktır.
Aradaki fark maliyetin türünden de kaynaklanır. Entegrasyon eforu, belge hazırlığı ve kurulum tek seferliktir; tamamlandığında bir daha ödenmez. Taahhüt, fesih, veri ve oran maddeleri ise süreklidir. Bir kez ödenen kalem üzerinden verilen karar, sürekli ödenen kalemler üzerinden yaşanır. Ayrılma maliyeti de tam olarak ayrılmak istediğiniz anda, yani onu ödemeye en isteksiz olduğunuz noktada karşınıza çıkar.
Taahhüt süresi: sözleşme sizi tam olarak neye bağlıyor
Taahhüt tek bir madde değildir. Çoğu metinde birbirinden ayrılabilen üç ayrı bağ bulunur: asgari sözleşme süresi, aylık asgari işlem veya ciro şartı ve sürenin sonunda devreye giren otomatik yenileme. Bir sözleşmede süre taahhüdü hiç bulunmayabilir, buna karşılık aylık asgari hacim şartı sizi fiilen aynı yere bağlayabilir.
Bu üç bağı ayrı ayrı sormak, sanal POS sağlayıcıları arasındaki farkı ilk görüşmede görünür kılar. Cevap sözlü olarak geldiğinde takip sorusu tektir: bu koşul metnin hangi maddesinde yazıyor.
Otomatik yenileme başlı başına ayrı bir sorudur. Yenileme sessiz mi işliyor, öncesinde bildirim yapılıyor mu ve yenilememe iradesini hangi süre içinde iletmek gerekiyor. Bu üçü yazılı değilse taahhüt süresinin kendisi de belirsiz kalır.
Erken fesih: ayrılma hakkı hangi koşullara bağlı
Fesih maddesinde aranacak şey bir ceza tutarının bulunup bulunmadığından ibaret değildir. Önce usul netleşir: fesih ihbarı ne kadar önce yapılır, hangi kanaldan geçerlidir ve karşı tarafın kabulüne bağlı mıdır. Panel üzerinden yapılan bir bildirimin geçerli sayılıp sayılmadığı, ayrılma günü tartışılacak bir konu olmaktan çıkarılmalıdır.
Asıl atlanan kısım feshin ardından ne olduğudur. Fesih tarihinde valörü henüz gelmemiş tahsilatlar, süreci devam eden iadeler ve fesihten sonra açılabilecek chargeback talepleri bir yerde karşılanmak zorundadır. Sözleşmenin bu üç kalem için hangi tarafın hangi süreyle sorumlu olduğunu yazıp yazmadığı, ayrılmanın gerçek maliyetini belirleyen kısımdır.
İşlem verisi kimin ve dışa aktarım hakkı yazılı mı
Panelden rapor indirebilmek bir özelliktir; veriyi dışa aktarabilmek bir haktır. İkisi aynı şey değildir, çünkü özellik ürün kararıyla değişebilir, hak sözleşmeyle korunur. Soru bu yüzden şu biçimde kurulur: hangi veriyi, hangi formatta, hangi sıklıkta ve sözleşme sona erdikten sonra ne kadar süreyle alabilirim.
Taşınması gereken veri işlem listesinden ibaret değildir. Mutabakat dosyaları, iade ve chargeback kayıtları, abonelik ve düzenli ödeme tanımları, ödeme linki geçmişi ve tokenize edilmiş kart referanslarının durumu ayrı ayrı ele alınır. Kart verisinin taşınabilirliği kart şemalarının ve güvenlik standartlarının kurallarına da tabidir, dolayısıyla bu başlıkta genel bir varsayımla ilerlemek yerine yazılı cevap almak gerekir.
Buradaki asıl bulgu şu: gerçek bağlılık her zaman taahhüt maddesinde durmaz. Taahhüt içermeyen bir sözleşme bile, veri çıkışı tanımlanmamışsa sizi fiilen yerinizde tutar. Ayrılma özgürlüğü, ayrılırken yanınıza alabildiklerinizle ölçülür.
Verinin nerede saklandığı da aynı başlığın parçasıdır. Saklama coğrafyası, erişim yetkilerinin kimde olduğu ve alt yüklenici kullanımı, veri sorumlusu sıfatıyla sizin yükümlülüklerinizi doğrudan etkiler.
Oran hangi koşulda ve hangi usulle değişebilir
Komisyon oranı doğası gereği tek bir rakam değildir. Kart ailesi, taksit sayısı, aylık işlem hacmi ve sektör oranı birlikte belirler; yani oran bir sayı değil bir yapıdır. Sözleşme sorusu da bu nedenle “rakam kaç” değil, “bu yapı hangi usulle hareket eder” biçimindedir.
Dört alt sorunun cevabı yazılı olmalıdır: oranı kim değiştirebilir, hangi gerekçeler değişikliği mümkün kılar, değişiklik ne kadar önce bildirilir ve bildirilen değişikliği kabul etmemeniz durumunda hakkınız nedir. Dördüncüsü çoğu zaman hiç sorulmaz. Tek taraflı değişiklik hakkı tanıyan bir maddenin karşısında aynı süre içinde cezasız ayrılma hakkı yoksa madde tek yönlü çalışır.
Ters yön de sorulur. Hacim büyüdüğünde oran yeniden değerlendiriliyor mu, bu değerlendirme otomatik mi yoksa talebe mi bağlı ve hangi periyotta yapılıyor. Büyüyen bir işletmede bu maddenin karşılığı, imza günündeki koşuldan daha belirleyici hale gelir.
Destek yanıt süresi bir vaat mi, taahhüt mü
Destek hattının açık olması ile yanıt süresinin taahhüt edilmesi farklı şeylerdir. Birincisi kanal erişilebilirliğidir, ikincisi ölçülebilir bir yükümlülüktür. Sözleşmede ölçülebilir ifade aranır: ilk yanıt süresi mi taahhüt ediliyor yoksa çözüm süresi mi, olaylar önceliğe göre sınıflandırılıyor mu ve taahhüt karşılanmadığında ne oluyor.
Kanal ayrımı da yazılı olmalıdır. Telefon, e-posta ve panel kaydı aynı süreye mi tabidir, mesai dışı saatlerde hangi kanal geçerlidir ve ödeme akışının tamamen durduğu bir olayda yükseltme yolu kimden başlar. İlk ayda konuştuğunuz kişi genellikle satış tarafındadır, ikinci yılda konuştuğunuz kişi destek tarafındadır. Sözleşmeye giren cümle ikinci konuşmayı düzenler.
SanalPos.com bu maddelerde neyi yayımlıyor
Bir sözleşmeyi okumadan önce karşı tarafın kim olduğu netleşmelidir. SanalPos.com, Lirbon Teknoloji ve Elektronik Ticaret A.Ş. markasıdır ve verdiği hizmet teknik ödeme altyapısının sağlanmasıyla sınırlıdır; ödeme kuruluşu veya elektronik para kuruluşu statüsünde değildir. 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde aracı hizmet sağlayıcı olarak faaliyet gösterir. Satıştan doğan bedel hiçbir aşamada şirketin hesaplarına uğramaz; tahsilat, üye işyeri adına tanımlanmış sanal POS üzerinden doğrudan işletmenin kendi banka hesabına aktarılır.
Fiyat tarafında yayımlanan koşullar şunlardır: kurulum ücreti ₺0, aylık sabit ücret ₺0, taahhüt yok, aylık asgari işlem zorunluluğu yok ve yalnızca başarılı işlemlerden komisyon alınması. Başarısız veya iptal edilen işlemler ücretlendirilmez, tahsilat T+1 valörle aktarılır. Komisyon oranı işletmeye özel belirlenir ve kart ailesi, taksit sayısı, aylık işlem hacmi ile sektör tarafından şekillenir; sitede yayımlanmış bir oran rakamı yoktur, tahmini hesap için komisyon hesaplayıcı sunulur.
Veri tarafında müşteri paneli ve raporlama, REST API ile webhook desteği ve Logo, Luca, Paraşüt muhasebe entegrasyonları yayımlanmıştır. Altyapı %100 yerli teknoloji olarak tanımlanır ve veriler Türkiye'de saklanır. Destek tarafında 7/24 Türkçe destek hattı belirtilir.
Bu koşullar beş sorunun bir bölümünü yanıtlar, hepsini değil. Sözleşme sonrası veri erişim penceresi, oran değişikliğinin bildirim süresi ve ölçülebilir bir yanıt süresi taahhüdü gibi maddeler hiçbir sağlayıcının tanıtım sayfasından okunmaz; bunların yeri imzalanacak metin veya taraflarca teyit edilmiş yazılı bir ektir. Aynı disiplin bu marka için de geçerlidir.
Görüşme öncesi hazırlanacak soru listesi
|
Madde |
Sözleşmede aranacak yazılı karşılık |
Sorulmazsa ikinci yılda görünen sonuç |
|
Taahhüt |
Asgari süre, aylık asgari hacim şartı ve otomatik yenileme usulü |
Koşulları değişen bir hizmette süre dolana kadar bağlı kalmak |
|
Erken fesih |
İhbar süresi, geçerli bildirim kanalı, fesih sonrası iade ve chargeback sorumluluğu |
Ayrılma tarihinde kimin neyi karşılayacağının tartışmaya açılması |
|
Veri |
Dışa aktarılabilecek veri kapsamı, format ve sözleşme sonrası erişim süresi |
Taahhüt olmasa bile yerinden kıpırdayamayan bir operasyon |
|
Oran |
Değişiklik gerekçesi, bildirim süresi ve kabul etmeme durumundaki hak |
Tek taraflı hareket eden bir maliyet yapısı karşısında seçeneksiz kalmak |
|
Destek |
Ölçülebilir ilk yanıt süresi, öncelik sınıfları ve yükseltme yolu |
Ödeme akışı durduğunda dayanılacak yazılı bir yükümlülüğün bulunmaması |
Bu liste genel bir kontrol çerçevesidir, her sözleşmenin kendi hükümleri esastır. Maddelerin ağırlığı işletmenin hacmine, sektörüne ve ödeme modeline göre değişir; kapsamlı bir metin için hukuki görüş almak yerinde olur.
Sık sorulan sorular
Taahhütsüz bir sözleşme her zaman daha mı avantajlı
Taahhütsüz olmak esneklik sağlar ama tek başına yeterli değildir. Taahhüt maddesi boş olsa bile veri çıkışı tanımlanmamış, fesih usulü belirsiz veya oran değişikliği tek taraflı bırakılmışsa esneklik kağıt üzerinde kalır. Değerlendirmede taahhüt maddesi yalnız başına değil, fesih ve veri maddeleriyle birlikte okunur.
Görüşmede sözlü verilen bir koşul sonradan geçerli olur mu
Uygulamada dayanak imzalanan metnin kendisidir. Sözlü alınan bir koşul, sözleşmeye veya tarafların teyit ettiği yazılı bir eke geçmediği sürece ikinci yılda dayanak oluşturmaz. Pratik yöntem, görüşmede alınan her cevabı “bu hangi maddede yazıyor” sorusuyla kapatmaktır.
Sağlayıcı değiştirirken hangi verilerin taşınması planlanır
Asgari olarak işlem ve mutabakat kayıtları, iade ile chargeback geçmişi, düzenli ödeme ve abonelik tanımları ve ödeme linki kayıtları planlanır. Kayıtlı kart bilgilerinin durumu ayrı bir başlıktır ve güvenlik standardı kuralları nedeniyle her zaman doğrudan taşınabilir olmayabilir; bu nedenle geçiş planlanmadan önce hem mevcut hem yeni sağlayıcıdan yazılı cevap alınır.
