SAYIŞTAY 5 İLÇE BELEDİYESİNİ DENETLEDİ
Sayıştay Başkanlığı, belediyelerin 2025 yılı hesap ve işlemlerine ilişkin düzenlilik denetim raporlarını açıkladı. Sakarya'da Arifiye, Ferizli, Geyve, Kaynarca ve Kocaali belediyelerinin denetim sonuçları kamuoyuyla paylaşılırken, raporlarda mali yönetim, personel harcamaları, ruhsatlandırma, vergi tahsilatı, ihale süreçleri ve muhasebe kayıtlarına ilişkin dikkat çeken tespitler yer aldı.
Denetimlerde bazı belediyelerde milyonlarca liralık kayıt farklılıkları, ruhsatsız işletmeler, eksik vergi tahsilatları ve mevzuata uygun yürütülmediği değerlendirilen işlemler ortaya çıkarken, özellikle Ferizli, Kaynarca ve Kocaali ilçelerinde toplam 3 bin 763 işyerinin çalışma ruhsatının bulunmaması dikkat çekti.
ARİFİYE BELEDİYESİ'NDE PERSONEL GİDERLERİ YASAL SINIRI AŞTI
Sayıştay'ın Arifiye Belediyesi 2025 yılı denetim raporunda en dikkat çeken bulgu personel harcamaları oldu.
Rapora göre belediyenin 2025 yılı personel giderleri 229 milyon 461 bin 797 TL'ye ulaştı. Mevzuat kapsamında belirlenen personel gideri üst sınırı ise 154 milyon 872 bin 943 TL olarak hesaplandı.
Böylece belediyenin personel giderlerinin yasal sınırı 74 milyon 588 bin 853 TL aştığı ve personel harcamalarında yüzde 48,16 oranında artış gerçekleştiği tespit edildi.
SAYIŞTAY'DAN YENİ PERSONEL ALIMI UYARISI
Sayıştay denetçileri, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 20'nci maddesine dikkat çekerek personel giderleri belirlenen sınırın altına düşene kadar belediye şirketlerine yeni personel alınmaması gerektiğini bildirdi.
Arifiye Belediyesi ise yanıtında personel giderleri konusunda mevzuatta belirtilen sınırlara uyulmasına özen gösterileceğini ifade etti. Sayıştay, belediye şirketlerinde çalışanlar da dahil olmak üzere toplam personel giderlerinin yasal sınırlar içerisinde tutulması gerektiğini yineledi.
FERİZLİ'DE 1156 İŞ YERİNİN RUHSATI BULUNMUYOR
Ferizli Belediyesi'nin 2025 yılı denetim raporunda 5 ayrı bulguya yer verildi. İlçedeki 1504 aktif iş yerinden 1156'sının çalışma ruhsatının bulunmadığı belirlendi. Ayrıca 656 iş yeri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığı tespit edildi.
SOSYAL YARDIM YÖNETMELİĞİ VE VERİ TABANI EKSİKLİĞİ
Denetimde belediyenin sosyal yardım yönetmeliğinin ve yapılan yardımların takibini sağlayacak bir veri tabanının bulunmadığı ortaya çıktı. Sayıştay, yardımların objektif kriterlere bağlanması ve aynı kişilere mükerrer yardım yapılmasının önlenmesi amacıyla gerekli sistemin kurulmasını istedi.
Doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen bazı alımlarda muayene ve kabul belgeleri bulunmadan ödeme yapıldığı da rapora yansıdı.
MUHASEBE KAYITLARINDA GEÇMİŞE DÖNÜK İŞLEMLER
Belediyenin muhasebe kayıtlarında 8 yevmiye numarasının boş bırakıldığı, 27 yevmiye numarası için ise geçmişe dönük kayıt yapıldığı belirlendi. Sayıştay, muhasebe kayıt sisteminin mevzuata uygun hale getirilmesini istedi.
Ferizli Belediyesi yönetimi, denetimde tespit edilen eksiklikleri kabul ederek gerekli düzenlemelerin yapılacağını bildirdi.
GEYVE BELEDİYESİ'NDE 23 AYRI BULGU
Sayıştay'ın Geyve Belediyesi 2025 yılı denetim raporunda mali ve idari işleyişe ilişkin 23 ayrı bulguya yer verildi.
Denetimde, 38,2 milyon TL tutarındaki faaliyet alacaklarının muhasebe kayıtlarıyla örtüşmediği belirlendi. Ayrıca taşınmazlarda 3,32 milyon TL, araç ve iş makinelerinde ise 8,2 milyon TL değerindeki artırıcı harcamaların muhasebe kayıtlarına işlenmediği tespit edildi.
19 TAŞINMAZ İHALE YAPILMADAN KULLANDIRILDI
Belediyeye ait 19 taşınmazın ihale yapılmadan ecrimisil karşılığında kullandırıldığı ortaya çıktı. Kiraya verilen 140 taşınmazdan 65'inin kiracısının kira borçlarını zamanında ödemediği, ilçede 30 işletmenin ise ruhsatsız faaliyet gösterdiği belirlendi.
Doğrudan temin alımlarında yüzde 10'luk sınırın Kamu İhale Kurulu görüşü alınmadan aşıldığı da raporda yer aldı. Ayrıca 18 bin 65 binanın emlak vergisine esas inşaat sınıflandırmasında eksiklikler bulunduğu kaydedildi.
MİLYONLUK ALACAKLAR VE ALİFUATPAŞA'DAKİ TESİS RAPORDA
Sayıştay raporunda, taşınmaz kültür varlıkları için tahsil edilen 1 milyon 72 bin TL'lik katkı payının ilgili kuruma aktarılmadığı belirtildi. Kalkınma Ajansına ödenmesi gereken 752 bin 970 TL'nin ise biriktiği ifade edildi.
Öte yandan yaklaşık 23 milyon 940 bin TL kredi geri ödemesi bulunan Alifuatpaşa mesire alanındaki tesisin atıl durumda bırakılması da denetim raporunda dikkat çekilen konular arasında yer aldı.
Geyve Belediyesi yönetimi, tespitlerin önemli bölümüne ilişkin gerekli düzenlemelerin yapılacağını bildirdi.
KAYNARCA'DA 806 İŞ YERİ RUHSATSIZ
Kaynarca Belediyesi'nin denetim raporunda mali kayıtlar, vergi tahsilatı, ruhsatlandırma ve ihale işlemlerine ilişkin çeşitli eksiklikler tespit edildi.
Denetimde toplam 5 milyon 393 bin TL değerindeki maddi duran varlık için amortisman ayrılmadığı belirlendi. Belediyenin yüzde 100 ortağı olduğu şirketin sermayesinin mali tablolarda 232 bin 501 TL eksik gösterildiği de rapora yansıdı.
Ayrıca 180 bin 552 TL tutarındaki yazılım harcamasının doğrudan giderleştirildiği, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve tüketim malzemelerinin stok hesabında takip edilmediği tespit edildi.
806 İŞ YERİNİN ÇALIŞMA RUHSATI YOK
Vergi dairesi verilerine göre ilçede bulunan 1429 aktif iş yerinden yalnızca 623'üne çalışma ruhsatı verildi. Böylece 806 işletmenin ruhsatsız faaliyet gösterdiği ortaya çıktı.
Çevre temizlik vergisinde ise yalnızca 635 iş yeri için mükellefiyet tesis edildiği, 794 iş yerinin vergi kaydının bulunmadığı belirlendi.
İHALE VE MUHASEBE İŞLEMLERİNDE EKSİKLİK
Bazı doğrudan temin alımlarında muayene ve kabul belgeleri olmadan ödeme yapıldığı, asansör muayene protokolünün ise belediye meclisi kararı alınmadan imzalandığı tespit edildi.
Muhasebe kayıtlarında 10 yevmiye numarasının boş bırakıldığı, 586 yevmiye numarası için geçmişe dönük kayıt yapıldığı da raporda yer aldı.
Kaynarca Belediyesi, tespitlerin önemli bölümüne katıldığını ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirdi.
KOCAALİ'DE 1801 İŞ YERİ RUHSATSIZ ÇIKTI
Sayıştay'ın Kocaali Belediyesi 2025 yılı denetim raporunda mali yönetimden ruhsatlandırmaya, vergi tahsilatından taşınmaz kayıtlarına kadar 12 ayrı bulguya yer verildi.
Raporda ilçedeki 2408 faal iş yerinden 1801'inin çalışma ruhsatı bulunmadığı belirlendi. Ayrıca 1478 iş yeri için çevre temizlik vergisi mükellefiyeti oluşturulmadığı ortaya çıktı.
BELEDİYE ŞİRKETİNİN SERMAYESİNDE 31,1 MİLYON TL FARK
Belediyenin yüzde 100 ortağı olduğu şirketin sermayesinin 35 milyon TL olduğu, ancak belediye kayıtlarında yalnızca 3 milyon 898 bin TL olarak gösterildiği tespit edildi.
Aradaki 31 milyon 102 bin TL'lik farkın 2026 yılında muhasebe kayıtlarında düzeltildiği bildirildi.
MİLYONLUK MUHASEBE HATALARI TESPİT EDİLDİ
Denetimde 4,9 milyon TL tutarındaki devam eden yatırım harcamasının yanlış hesapta izlendiği, 1,6 milyon TL'lik KDV kaydının gerçeği yansıtmadığı belirlendi.
Ayrıca 106 bin 970 TL değerindeki varlık için amortisman ayrılmadığı, 701 bin 568 TL'lik yazılım harcamasının doğrudan giderleştirildiği tespit edildi. Vadeli mevduat faizlerine ilişkin 817 bin TL'lik stopajın da muhasebe kayıtlarında gösterilmediği rapora yansıdı.
KREDİ KARTI TAHSİLATLARI VE TAŞINMAZ KAYITLARI
Sayıştay, kredi kartıyla gerçekleştirilen tahsilatların yasal 20 günlük süre içerisinde belediye hesaplarına aktarılmadığını da tespit etti. Taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanmaması ve asansör muayene protokolünde belediye meclisi kararı alınmaması da raporda yer alan diğer bulgular oldu.
Kocaali Belediyesi, taşınmaz icmal cetvellerinin 2026 yılında hazırlandığını bildirdi. Belediye yönetimi ayrıca bazı muhasebe kayıtlarının düzeltildiğini, diğer eksikliklerin giderilmesi için çalışmalara başlandığını ve mevzuata uygun hareket edileceğini açıkladı.
