Nurettin Eryılmaz
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin üzerinden 26 yıl geçmesine rağmen, Sakarya’nın yapı stoğundaki "yorgun bina" sorunu güncelliğini koruyor. Özellikle şehir merkezinde yoğunlaşan ve deprem güvenliği tartışılan 5 katlı binalar, bugünlerde kentsel dönüşümden ziyade yoğun satılık ilanlarıyla dikkat çekiyor.
Vatandaş Dönüşümden Kaçıyor, Satışa Yöneliyor
Atatürk Bulvarı, Sakarya Caddesi, Karaağaç Bulvarı, Ankara Caddesi ve Çark Caddesi gibi şehrin en işlek noktalarında yer alan eski yapılar, alıcı bekleyen tabelalarla donatılmış durumda. Bakanlığın "yerinde dönüşüm" kapsamında mülk sahiplerine sunduğu aynı kat ve proje haklarına rağmen, süreç istenilen hızda ilerlemiyor. Vatandaşlar, inşaat maliyetlerinin yüksekliği ve uzun vadeli borçlanma riski nedeniyle binalarını yenilemek yerine satıp, şehrin daha yeni yerleşim bölgelerinden konut almayı tercih ediyor.
Dünya Bankası Destekli Kredi Fırsatı Değerlendirilemiyor
6306 sayılı kanun kapsamında "Riskli Yapı" tescili alan binalar için aslında devrim niteliğinde finansman modelleri mevcut. Dünya Bankası destekli "Yeni Kentsel Dönüşüm Kredisi" kapsamında;
3 Milyon TL limitli kredi,
Aylık %0,69 gibi piyasa koşullarının çok altında bir faiz oranı,
180 ay (15 yıl) vade,
1 yıl geri ödemesiz dönem imkanı sunuluyor.
Ancak bu imkana rağmen, 5 katlı binalarda tüm kat maliklerinin "muvafakat" (ortak karar) sağlamasındaki zorluklar ve ek inşaat maliyetleri, yerinde dönüşümün önündeki en büyük engel olarak duruyor.
Kiralık Konut Krizi Kapıda: Fiyatlar 40 Bin TL’yi Zorluyor
Şehir merkezindeki eski yapıların güvenli bulunmadığı için kiracı bulmakta zorlanması, talebi yeni ve güvenli binalara kaydırıyor. Bu durum, Sakarya’da kiralık konut stokunun erimesine ve kira fiyatlarının 30-40 bin TL bandına kadar yükselmesine neden oluyor. Uzmanlar, merkezdeki binaların hızla dönüşmemesi durumunda barınma krizinin daha da tırmanacağı konusunda uyarıyor.
Tığcılar Projesi "Umut" Oldu
Depremin üzerinden geçen çeyrek asırda yaklaşık 20 bin bağımsız bölümün güvenli hale getirilmesi gündemdeki yerini korurken, en somut adım Sakarya Büyükşehir Belediyesi’nden geldi. Tığcılar Mahallesi’nde başlatılan kentsel dönüşüm projesi, şehir genelinde atıl bekleyen diğer eski binalar için de bir model ve umut ışığı oldu. Kamuoyunda oluşan beklenti; bu yerel hamlenin, özel mülk sahiplerini de dönüşüm için harekete geçirmesi yönünde.
