Pandemi sonrası kargo, yemek dağıtımı ve kurye hizmetleri başta olmak üzere algoritma aracılığıyla iş dağıtan dijital platformlar çalışma hayatında önemli bir yer edindi. Yasal zemini net olmayan bu çalışma modeli için hükümet harekete geçti.
Platform çalışmaları, internet üzerinden bilgisayar aracılığıyla yürütülen sanal işler ile talep üzerine konum tabanlı çalışma olmak üzere iki başlık altında ele alınıyor.
Bakanlık Çalışmalara Başladı
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, dijital platformlar üzerinden çalışanlara yönelik kapsamlı bir düzenleme için çalışmalara başladı. Yeni düzenlemeyle, serbest çalışanlar ile iş dağıtan yerli ve uluslararası platformların yükümlülükleri netleştirilecek.
Çalışanların iş alma süreçlerini, performans değerlendirmelerini ve ücretlendirme sistemlerini belirleyen algoritmaların sınırları çizilecek. Çalışanların kendi çalışma saatlerini belirleyebilme ve istedikleri zaman çalışıp dinlenebilme esnekliği ise korunacak.
Haklar Güvence Altına Alınacak
Yeni düzenlemeyle iş sağlığı ve güvenliği kriterleri belirlenecek, dijital platformlarda çalışanların hakları yasal güvence altına alınacak. Mesleki yeterlilik ve belgelendirme süreçlerinin önü açılacak, karar mekanizmaları yeniden düzenlenecek.
Platformların tek taraflı olarak iş ilişkisini sonlandırmasının önüne geçilerek, keyfi işten çıkarma riskinin azaltılması hedefleniyor. Çalışanlar için işsizlik sigortası, sağlık sigortası ve emeklilik haklarından yararlanılabilecek bir zemin oluşturulacak. Ayrıca sendikal yoksunluğun giderilmesi ve dijital platform ekosisteminin kayıt altına alınması planlanıyor.
Prim Ödemeleri Kaynaktan Kesilecek
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri prim ödemeleri olacak. Sağlık hizmetlerinden yararlanma ve emeklilik için gerekli primleri ödemekte zorlanan çalışanlara kolaylık sağlanacak.
Buna göre sosyal güvenlik primleri, çalışana ücret ödenmeden önce kaynağından kesilecek. Böylece hem prim kayıplarının önüne geçilmesi hem de çalışanların sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi amaçlanıyor.
