Cumartesi günü Sakarya genelinde mavi minibüs ve kırmızı taksi dolmuş esnafının başlattığı "saat başı araç kaldırma" eylemi, ne yazık ki şehir içi ulaşımda ciddi bir aksamaya ve vatandaşlarımızın haklı tepkisine yol açtı. Zaten hayat pahalılığının herkesin belini büktüğü, ulaşım ücretlerinin kısa süre önce 20 TL’den 30 TL’ye çıktığı bir dönemde, vatandaşın en temel hakkı olan ulaşımın bir mağduriyet aracına dönüşmesi kabul edilebilir bir durum değildir.

Minibüsçüler Odası Başkanı Sayın Ali Bektaş’ın açıklama videosunu dikkatle izledim. Sayın Başkan; belediyenin engellileri, öğrencileri ve yaşlıları ücretsiz veya indirimli taşıdığını belirterek, "Biz artık dayanamıyoruz, bıçak kemiğe dayandı, belediye bizi bitirmeye uğraşıyor" siteminde bulunuyor.

Ancak burada gözden kaçan çok temel bir kamu hukuku ve sosyoloji gerçeği var: Belediyeler ticari birer kuruluş değil, halka hizmet odaklı kamu kurumlarıdır. Sakarya Büyükşehir Belediyesi'nin seçim döneminde vadettiği ve bugün uyguladığı ucuz/indirimli ulaşım politikası, Türkiye’nin 81 ilinde olduğu gibi sosyal belediyeciliğin bir gereğidir. Esnafımızın hak arama mücadelesine, masada yetkililerle müzakere etme isteğine elbette saygı duyuyoruz. Ancak vatandaşın anayasal ulaşım hakkını sekteye uğratarak, ekmek parası kazanılan müşteriyi durakta cezalandırmak kimseye fayda sağlamaz. Sosyal belediyecilik gereği yapılan ucuz taşımacılığı durdurmak veya "Belediye de zam yapsın" diyerek bir baskı unsuru oluşturmaya çalışmak, bugünün dünyasında ne yazık ki rasyonel bir çözüm değildir.

Büyük Resme Bakmak: Raylı Sistem Kapıda

Sakarya ulaşılamaz, değişmez bir şehir değil. Büyükşehir Belediyesi şehir genelinde raylı sistem için düğmeye çoktan bastı. 1. Etap olan ADA TRENİ ile Sapanca ve Kırkpınar hattı yolcu taşımaya başladı bile. Sırada Pamukova ve Geyve var; ardından 3. Etapta Akyazı, Hendek ve nihayet 4. Etapta Söğütlü, Ferizli, Karasu, Kocaali demir yolu projeleri hayata geçecek.

Şehir bu vizyonla kabuk değiştirirken, Sakarya Şoförler Odası Başkanı Sayın Yusuf İlkhun ve Minibüsçüler Odası Başkanı Sayın Ali Bektaş’ın da artık eski refleksleri bir kenara bırakıp geleceğe odaklanması gerekiyor. Sayın Başkan 600 esnafın zor durumda olduğunu söylüyor. Doğrudur; akaryakıt fiyatları, parça maliyetleri esnafı gerçekten yoruyor. Ancak çözüm, vatandaşı mağdur eden eylemler yapmak değil; ulaşımda kurumsal ve sürdürülebilir bir ortaklık modeli geliştirmektir.

Esnafa Dost, Vatandaşa Ekonomik: "Yeni Nesil Akıllı Ulaşım"

Sakarya’nın artık klimasız, eski model, konforsuz araçlardan kurtulması gerekiyor. Sadece Adapazarı, Erenler ve Serdivan merkezine sıkışıp kalmak yerine, Sakarya’nın 16 ilçesini kapsayan, esnafın da içinde kurumsal birer ortak olarak yer alacağı entegre bir toplu taşıma ağı projelendirilmelidir. Yüksek yakıt maliyetlerinden kurtulmak için elektrikli veya düşük sarfiyatlı akıllı araçlara geçiş projeleri hazırlanmalı, belediye ve kamu bankaları kanalıyla esnafa kredi/teşvik imkanları aranmalıdır.

Oda Başkanlarına Tarihi Çağrı: Bu Önerileri Masaya Taşıyın!

Buradan her iki oda başkanımıza da yapıcı bir gazeteci vizyonuyla sesleniyorum: Esnafı duraklarda bekleterek halkın öfkesini çekmek yerine, neden Sakarya’nın geleceğini kurtaracak şu somut projelerle Büyükşehir Belediyesi’nin kapısını çalmıyorsunuz? Halkın da sonuna kadar arkasında duracağı, esnafı da rahatlatacak o makul öneriler şunlar olabilir:

Havuz ve Ücretsiz Yolcu Desteği Sistemi: Ankara ve İstanbul gibi büyükşehirlerde uygulanan "Özel Halk Otobüsü" modeline benzer şekilde; engelli, yaşlı ve öğrencileri taşıyan esnafa belediye tarafından yolcu başına veya kilometre başına sübvansiyon (maddi destek) verilmesi talep edilebilir. Böylece belediye sosyal devlet ilkesini korur, esnaf da ücretsiz taşıdığı yolcunun yükü altında ezilmez.

Dijital Entegrasyon ve Kartlı Sistem: Şehirdeki tüm dolmuş ve minibüslerin Büyükşehir’in "Kart54" sistemine tam entegre edilmesi sağlanabilir. Bu sayede hem ulaşıma kurumsal bir ciddiyet gelir hem de esnafın gelir akışı belediye güvencesiyle kayıt altına alınarak vergi ve finansman kolaylıklarının önü açılır.

Hat Optimizasyonu ve Aktarma Noktaları: Gelişen raylı sistem hatlarına paralel olarak, minibüs ve dolmuş hatlarının raylı sistemle rekabet edecek şekilde değil, onu besleyecek ve tamamlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi istenebilir. Bu, esnafa yeni ve kesintisiz bir yolcu akışı sağlar.

Konuyu özetlersek

Cumartesi günü başlayan bu eylem, hukuki sınırları zorlayan ve günün sonunda sadece esnafa olan güveni zedeleyen, vatandaşı daha da öfkelendiren bir yöntemdir. Baskı kurarak, belediyenin kamu hizmeti fiyatlarını artırmasını istemek şehre bir şey kazandırmaz.

Daha geç olmadan; "Belediye ucuza taşımasın" demek yerine, sunduğumuz bu akılcı, ekonomik ve modern projelerle masaya oturulmalıdır. Teknolojiye ve değişime ayak uydurarak hem esnafımızın ekmek teknesini korunmalı hem de Sakarya halkı hak ettiği ucuz, konforlu ulaşımı almalıdır. Zaman, gerginlik değil; ortak akılla Sakarya ulaşımını geleceğe taşıma zamanıdır.