Bazı insanlar yakın ilişkiler kurmak ister ama o ilişkilerin içinde kendilerini rahat hissetmekte zorlanır.
Birileriyle tanışmak, sevilmek, kabul görmek ve bir gruba ait olmak onlar için önemlidir. Ancak eleştirilme, beğenilmeme ya da reddedilme ihtimali ortaya çıktığında geri çekilmeyi tercih ederler.
Kaçıngan kişilik özellikleri, kişinin sosyal ilişkilerde yetersiz görülmeye, eleştirilmeye veya reddedilmeye karşı yoğun hassasiyet göstermesiyle kendini belli eder.
Bu kişiler çoğu zaman başkalarının kendileri hakkında ne düşündüğünü fazlasıyla önemserler. Yeni insanlarla tanışmaktan, düşüncelerini rahatça ifade etmekten veya kendilerini değerlendirmeye açık hâle getirmekten kaçınırlar.
Dışarıdan bakıldığında bu tutum ilgisizlik, soğukluk ya da insanlarla iletişim kurmak istememek gibi görünebilir. Oysa kişinin içinde yaşadığı durum bundan farklıdır. Yakınlık kurmak istemesine rağmen reddedilme veya olumsuz bir tepkiyle karşılaşma ihtimali, onu geri çekilmeye ve mesafesini korumaya yöneltir.
Bu durum romantik ilişkilerde de kendini gösterir. Kişi sevilmek ve bir ilişki yaşamak ister; ancak kendisini yeterince iyi bulmadığı ya da karşısındaki insanın bir gün onu reddedeceğinden korktuğu için duygularını ifade etmekte zorlanır. Bir ilişkiye başlamadan önce olumsuz ihtimalleri uzun uzun düşünebilir, kendisini göstermekten çekinebilir ve incinme riskini azaltmak için mesafeli davranabilir.
Burada önemli olan, kişinin yakınlık istememesi değil, yakınlığın beraberinde getirebileceği eleştiri ve reddedilme ihtimalini taşımakta zorlanmasıdır.
Kaçıngan kişilik özellikleri utangaç olmakla aynı şey değildir. Utangaçlık belirli ortamlarda ortaya çıkabilirken kaçıngan kişilik örüntüsünde yetersizlik hissi ve reddedilme hassasiyeti kişinin yaşamını ve ilişkilerini daha geniş ölçüde etkiler.
Bununla birlikte, birkaç davranışa bakarak bir kişiye tanı koymak doğru değildir.
Bu örüntüyle başa çıkabilmek için kişinin kendisini sürekli başkalarının değerlendirmelerine göre ölçmek yerine kendi yeterliliğini geliştirmesi, kaçındığı sosyal durumlara aşamalı olarak yaklaşması ve başkalarının kendisi hakkındaki düşüncelerine yönelik kaygısını azaltmayı öğrenmesi önemlidir. Bu güçlükler kişinin yaşamını belirgin biçimde kısıtlıyorsa psikolojik destek almak, bu örüntüleri anlamak ve değiştirmek açısından yararlı olabilir.
Çünkü insan, reddedilme ihtimalini tamamen ortadan kaldırarak değil, reddedilse bile bunun kendi değerini belirlemediğini öğrenerek ilişkilerde daha rahat hareket etmeye başlar.
Bazen insanın önündeki en büyük engel, başkalarının onu kabul etmemesi değil, kabul edilmeyeceğine inanması ve kendisini tanımalarına fırsat vermemesidir.
Sevgilerimle…
Mail: [email protected]
